Russen weten al langer van gunstig effect meldonium

Russische sporters zijn betrapt op gebruik van meldonium, dat sinds 1 januari verboden is en volgens Russisch onderzoek duursporters helpt.

Russische wetenschappers hebben al 25 jaar geleden onderzoek gedaan naar de prestatieverhogende werking van meldonium, dat sinds dit jaar op de dopinglijst staat. Een studie in opdracht van het sportministerie van de voormalige Sovjet-Unie concludeerde in 1990 al dat het middel „met succes kan worden ingezet bij de voorbereiding van topatleten”.

Verschillende Russische sporters, onder wie tennisster Maria Sjarapova en schaatser Pavel Koelizjnikov zijn deze week betrapt op meldoniumgebruik. De affaire komt bovenop een enorm dopingschandaal binnen de Russische atletiekbond.

In de internationale wetenschappelijke wereld is weinig onderzoek gedaan naar het gebruik van meldonium door sporters. Maar in Rusland waren de positieve effecten al veel langer bekend. In een dissertatie uit 1990 beschreef de gezaghebbende wetenschapper Nikolaj Volkov (overleden in 2014 ) de resultaten van een proef onder achttien atleten, die elke dag een gram Mildronate (zie kader) kregen toegediend. Volkov concludeerde dat de stof het aerobe vermogen (de zuurstofopname) stimuleerde en zorgde voor een „aanmerkelijke verbetering van de trainingsresultaten.” Volgens de wetenschapper hadden vooral duursporters baat bij het middel.

Volkovs dissertatie presenteert resultaten van veel onderzoeken naar middelen voor topatleten door het laboratorium van het Centrale Sportinstituut in Moskou, in opdracht van het ‘comité voor sport’ van de toenmalige Sovjet-Unie.

De dissertatie is in bezit van sportwetenschapper Michael Kalinski, die in 1990 emigreerde naar de VS en nu doceert aan de Murray State University in Kentucky. Volgens de Oekraïense wetenschapper is de studie nimmer gepubliceerd. De dissertatie is niet geregistreerd in de Lenin-bibliotheek in Moskou – een wettelijk voorschrift. Volkov publiceerde nog in 2011 over het middel Mildronate in een boek over bewegingswetenschap.

De wereldantidopingorganisatie WADA heeft meldonium begin dit jaar op de dopinglijst gezet. Niet iedereen is het daarmee eens. Ivar Kalvins, de Letse wetenschapper die het middel in de jaren zeventig ontdekte, spreekt van een „politieke beslissing’’. Volgens Kalvins heeft meldonium geen effect op de prestaties van sporters, maar beschermt het hen slechts tegen overbelasting en stress.

Emeritus hoogleraar bewegingswetenschappen Harm Kuipers, in het verleden betrokken bij het samenstellen van de dopinglijst, stelde in een interview met NRC dat de prestatieverhogende werking van meldonium onbewezen is. De Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, zei deze week dat Rusland van WADA wil horen waar- om meldonium op de lijst is gezet.

De Russische minister van Sport, Vitali Moetko, nam afgelopen vrijdag de „verantwoordelijkheid’’ op zich voor het schandaal. Volgens hem blijven sporen van het middel mogelijk langer in het lichaam dan gedacht.