Van heden en verleden

Voor Duitsland op het spoor trad de Belgische vertaalster en schrijfster Els Snick in de voetsporen van de Duitse journalist-schrijver Joseph Roth (1894-1939) van wie ze veel werk heeft vertaald. In de herfst van 2015, toen de vluchtelingenstroom naar Duitsland goed op gang kwam, reisde ze naar Berlijn, Goslar, Düsseldorf, München en andere Duitse steden waar Roth reportages over heeft geschreven. Roths notities over de hotels, cafés, pleinen en andere plekken verbindt Snick met eigen overpeinzingen en verslagen van ontmoetingen. Tezamen geven ze een beeld van het oude Duitsland van Roth en het nieuwe, huidige Duitsland dat nog altijd worstelt met zijn twintigste-eeuwse geschiedenis.

In Staalhelmen en curryworst portretteert journalist Jerker Spits het huidige Duitsland aan de hand van vijftien ‘fenomenen’. Die zijn niet allemaal even Duits. De ‘Handy’ bijvoorbeeld, Duits voor mobieltje, is geen Duitse uitvinding. Het gelijknamige hoofdstuk begint met Merkels Handy, stapt dan over op de afluisterpraktijken van de Amerikaanse veiligheidsdienst NSA en vervolgens op de Stasi, de geheime dienst van de DDR. Vandaar springt Jerker over op de Oost-Duitse schrijfster Christa Wolf (1929-2011), die na de Wende bleek te hebben gewerkt voor de Stasi, op dominee Joachim Gauck die een rol speelde in de Wende, en tot slot op Ostalgie. Ook in de essays over onder meer de auto, het boek, het bos en het bureau maakt de germanist Spits, die in Berlijn en Wenen gewoond heeft, hinkstapsprongen door het Duitse heden en verleden.