‘De EU stoot 2 miljard ton CO2 te veel uit’

Dat schreef de Britse krant The Guardian op basis van een interne notitie uit Brussel.

Foto Kacper Pempel / Reuters

De aanleiding

Vorige week nog roemde eurocommissaris Miguel Arias Cañete (Energie en Klimaat) het Europese klimaatbeleid. Met zijn doelstellingen tot 2030 toont Europa leiderschap, zei hij, en levert de EU een grote bijdrage aan het ambitieuze klimaatakkoord dat in december in Parijs is gesloten. Maar volgens The Guardian zal Europa zeker twee miljard ton meer broeikasgassen uitstoten dan in Parijs is beloofd. Nu is The Guardian op het gebied van klimaatverandering een beetje een actiekrant. Dus de vraag is: klopt het ook?

Waar is het op gebaseerd?

The Guardian schreef op 29 februari over een uitgelekte notitie van de Europese Commissie aan het Europees Parlement – die ook in bezit is van NRC. Daarin gaat het over de handel in emissierechten, het systeem waarbij energiemaatschappijen en industrie alleen broeikasgassen mogen uitstoten als ze over voldoende rechten beschikken.

Die rechten worden deels gratis uitgedeeld en deels geveild. Ook kunnen bedrijven ze onderling verhandelen. Het is de bedoeling om jaarlijks minder rechten op de markt te brengen, zodat de uitstoot van broeikasgassen gestaag daalt.

Afgesproken is dat het plafond tot 2050 ieder jaar met 2,2 procent wordt verlaagd. In de notitie schrijft de Commissie dat dit niet genoeg is om te voldoen aan wat Europa heeft beloofd. Daarvoor zou het plafond ieder jaar met minimaal 2,4 procent moeten dalen.

The Guardian liet deskundigen bij milieuorganisatie Sandbag uitrekenen hoe groot dit verschil is. Hun conclusie: het scheelt 2 miljard ton.

En, klopt het?

Europarlementariër Bas Eickhout (GroenLinks) concludeert in het artikel in The Guardian dat de Europese plannen „niet consistent zijn met de afspraken van Parijs”.

Desgevraagd zegt Eickhout het eens te zijn met de conclusie van The Guardian. Maar hij beschouwt de redenering als „te kort door de bocht”. Hij wijst erop dat in 2018 de Parijse beloftes van alle landen, dus ook die van de EU, opnieuw onder de loep worden genomen. Dat gebeurt op basis van de laatste wetenschappelijke inzichten – onder andere over de vraag wat ervoor nodig is om de gemiddelde temperatuurstijging op aarde te beperken tot anderhalve graad. Hij verwacht dat Europa daarna genoodzaakt zal zijn de beloftes aan te scherpen.

Volgens econoom Sander de Bruyn van onderzoeks- en adviesbureau CE Delft, zijn in het verleden veel te veel emissierechten uitgedeeld. Door de economische crisis in 2008 stortte de industriële productie in en ontstond een enorm overschot aan emissierechten. Zolang die niet uit de markt worden genomen, is het veel goedkoper om te vervuilen (en emissierechten bij te kopen) dan om de uitstoot te verminderen. Dan heb je de zaak volgens De Bruyn misschien „boekhoudkundig op orde”, maar doe je niets voor het klimaat.

Het probleem is dat Europa verdeeld is over het klimaatbeleid, zegt Eickhout. Vooral Polen met zijn verouderde kolencentrales, maar ook andere Oost-Europese lidstaten, voelen niets voor een aanscherping van het beleid. Dus als het klimaatakkoord van Parijs de EU dwingt om meer te doen aan klimaatverandering, is het maar de vraag of de lidstaten het daarover eens kunnen worden.

Conclusie

Volgens The Guardian zal Europa zijn uitstoot van broeikasgassen met ten minste 2 miljard ton overschrijden en daardoor niet voldoen aan de afspraken uit het klimaatakkoord van Parijs. Als het beleid niet wordt gerepareerd, klopt het. Maar omdat er in Brussel nog wordt gesproken over een aanpassing, beoordelen we de uitspraak als grotendeels waar.