De componist leeft nog!

De opera <3, te zien op het Opera Forward Festival, is geheel gemaakt door twintigers. ‘We moeten natuurlijk vooral fucking goede opera’s maken.’

Repetitie van de opera <3

Het is niet helemaal duidelijk of het pauze is of dat er wordt gerepeteerd, in de Boekmanzaal van het Amsterdamse stadhuis. Het is de eerste zaalrepetitie van de opera <3, een door twintigers gemaakte opera van een kwartier die tijdens het Opera Forward Festival te zien zal zijn. Er zijn wat technische problemen: wat doen we met die kroonluchters? En wie neemt de leiding? Regisseur Koen van Etten klapt in zijn handen. „Jongens, kom!”

<3 wordt gemaakt door studenten van de kunstopleidingen in Amsterdam. De Nationale Opera gaf de studenten de opdracht om in totaal vijf korte opera’s te maken. Net als ‘in het echt’ krijgen de studenten ook een paar ‘beperkingen’ opgelegd: zo moet een van de clubjes het doen met een koor van tachtig man. De makers van <3 kregen de opdracht kinderen een rol te geven en samen te werken met een barokorkestje – studenten van het conservatorium.

Emma Linssen is een van de hoofdrolspeelsters – ze is geen operazangeres, ze is actrice. De studente aan de Amsterdamse Toneelschool & Kleinkunst Academie heeft een van de dragende monologen. „Het gaat over vrouw-zijn, over hoe de vrouw zich tot een man verhoudt”, zegt ze. „Normaal hou ik me bezig met Shakespeare of Griekse teksten, maar dit is lastiger. Het is bijna een poëzieboekje. Ik ga er niet aan tornen hoor. Het is een sport om trouw te blijven aan de tekst.”

Haar collega is al met haar monoloog begonnen. „Hij friemelt aan zijn edele deel…”, declameert ze. Een zanger zingt woordloos en met gesloten mond de minimalistische cellopartij mee.

Het is niet: Pietje ontmoet Marietje

De grote architect van dit alles? Is er niet. Dit is teamwork, daarover zijn regisseur en componist het eens. Warre Simons heet de componist, net afgestudeerd aan het Conservatorium van Amsterdam. Simons – half lang haar, grijs sjaaltje – beschrijft de opera als „een utopisch vergezicht”. „Het is niet zomaar een verhaaltje van: Pietje ontmoet Marietje, en in de tweede akte ontmoet ze Jozef die haar bezwangert. Het zijn op zichzelf staande blokken die ons aan het denken zetten over seksisme, de aangeleerde en beperkende regels, en de vraag: kunnen we die loslaten?”

Regisseur Koen van Etten („Waar denk jij nou dat dit verhaal over gaat als je dit ziet?”) prijst de samenwerking. Ook als de componist tijdens de repetitie ingrijpt en regieaanwijzingen begint te geven. „Ik bemoei me ook met zijn muziek”, zegt Van Etten. „Het is heerlijk om met een componist samen te kunnen werken. Bij veel opera’s is de componist dood. Dat is hier gelukkig niet zo.”

Dat er na twee uur nog weinig vorderingen zijn gemaakt, dat de altvioliste net te horen heeft gekregen dat de muziek die ze al vijf keer heeft gerepeteerd toch maar geschrapt is? Ach, ze hebben nog een paar dagen. En uiteindelijk is dit een leerschool, volgens De Nationale Opera. Er is nog genoeg tijd. Van Etten weet zeker dat het goed komt: „We werken hier nu al zo lang aan, we vertrouwen echt blind op elkaar.”