Wispelturig klimaat werd zeedino’s fataal

Reconstructietekening van twee ichtyosaurussen van de soort Pervushovisaurus bannovkensis. Illustratie Andrey Atuchin

Het tijdperk van de dinosaurussen was ook het tijdperk van de ichthyosaurussen, de ‘visreptielen’. De dolfijnvormige zeereptielen leefden in alle oceanen. Maar hun geschiedenis eindigde heel anders dan die van de dino’s. De ichthyosaurussen stierven al 94 miljoen jaar geleden uit, zo’n 30 miljoen jaar vóórdat een grote meteorietinslag het einde betekende van de dinosaurussen (op de vogels na). De ichthyosaurussen stierven uit zonder dat er iets spectaculairs gebeurde met de planeet aarde.

Toch kan klimaatverandering het verdwijnen van de ichthyosaurussen deels verklaren. Dat blijkt uit een gedetailleerde analyse van de evolutie en het uitsterven van die diergroep door paleontologen onder aanvoering van Valentin Fischer (University of Oxford / Université de Liège). In Nature Communications lieten ze dinsdag zien dat de diergroep van de ichthyosaurussen tussen 100 en 94 miljoen jaar geleden langzaam instortte. Het gebeurde in een periode van het Krijt waarin het wereldklimaat grote pieken en dalen vertoonde, zoals een sterk wisselende zeespiegel.

Ichthyosaurussen hadden toen al een lange evolutionaire geschiedenis achter de rug, van 150 miljoen jaar. Fischer deelt ze in in drie typen: weekdiereters, generalisten en jagers.

Toen de neergang van de ichthyosaurussen 100 miljoen jaar geleden inzette, bleven er al snel alleen jagers over. De diergroep was eenvormig geworden en niet in staat om zich nog in een andere richting te ontwikkelen. Op het wisselende klimaat hadden de ichthyosaurussen geen antwoord meer.