Oekraïense pilote geeft Russen haar middelvinger

Een krijgsgevangen genomen Oekraïense gevechtspilote verzet zich fel tegen haar berechting in Rusland.

De eerste vrouwelijke pilote in de geschiedenis van de Oekraïense luchtmacht bleef woensdag onverschrokken. Eerst riep Nadia Savtjsenko in de Russische rechtzaal waar ze terechtstaat op tot een Maidan-revolutie op het Rode Plein in Moskou. Daarna stak ze haar middelvinger op naar de Russische rechters.

De hongerstaking die ze vorige week begon (de zoveelste), gaat voorlopig door. „Ik ga terug naar Oekraïne”, zei ze vorige week toen ze hoorde dat de Russische aanklager 23 jaar strafkamp tegen haar eist. „Desnoods in een kist, maar ik ga terug.”

Savtsjenko, Oekraïense beroepsmilitaire en vrijwilligster voor het Oekraïense vrijwilligersbataljon ‘Ajdar’, werd in 2014 krijgsgevangen gemaakt door pro-Russische separatisten in de buurt van de Oekraïense stad Loegansk. Moskou ontkent nog steeds dat het een rol speelt in de bloedige oorlog in het oosten van Oekraïne. Tegelijkertijd behoudt Rusland zich het recht voor om een van de strijders in dit conflict ter verantwoording te roepen voor een Russische rechtbank. Volgens de Russische aanklager was Savtsjenko een waarnemer in het voorterrein, die Oekraïens mortiervuur dirigeerde op een positie van de separatisten – waarbij twee Russische journalisten omkwamen.

Savtsjenko ontkent dat. Volgens de verdediging werd ze krijgsgevangen gemaakt uren vóór de dood van de Russische journalisten. De Russische advocaten van Savtsjenko hebben telefoongegevens uit Oekraïne ingebracht om dat te bewijzen.

In haar laatste woord zei ze Rusland te beschouwen als een „totalitaire staat”. „Ik erken geen schuld, noch dit vonnis, noch enige Russische rechtbank”, zei Savtsjenko. „lk ga niet in hoger beroep.”

Dat klonk nogal definitief. Maar Savtsjenko is niet de enige niet-Russische burger die ontvoerd is en berecht door een Russische rechtbank. De Estse geheim agent Eston Kohver werd aan de Ests-Russische grens gekidnapt door Russische commando’s, veroordeeld door een Russische rechtbank, en uitgeruild voor een gearresteerde Russische spion.

De afgelopen anderhalf jaar is druk gespeculeerd over een soortgelijke uitruil. De akkoorden van Minsk voorzien in de uitruil van krijgsgevangenen. Maar hoewel twee Russische commando’s zijn aangehouden door de Oekraïense strijdkrachten, blijft Savtsjenko in een Russische cel.

Het afgelopen weekeinde demonstreerden tienduizenden in Kiev voor haar vrijlating. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry riep Moskou op Savtsjenko vrij te laten.