Oekraïens ‘misbruik’ asielregeling houdt aan

Het vermoeden bestaat dat steeds meer Oekraïense asielzoekers naar Nederland komen om misbruik te maken van terugkeergeld.

Foto Gleb Garanich/Reuters

De groei van het aantal Oekraïeners van wie vermoed wordt dat ze misbruik maken van Nederlandse asielregelingen, gaat onverminderd door. Uit nieuwe cijfers blijkt dat in februari 68 Oekraïeners een beroep deden op terugkeerregelingen.

Daarmee zou bij ongewijzigd beleid het aantal Oekraïeners dat in 2016 gebruik maakt van de regeling kunnen uitkomen boven de 700. Twee jaar geleden deden 58 Oekraïeners dat nog. In 2015 was dat opgelopen naar 387, zo blijkt uit cijfers van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) die de regeling uitvoert. De financiële waarde van de terugkeerregeling (deels in natura) kan oplopen tot 3.450 euro per persoon.

Naar aanleiding van een eerder bericht in NRC over de verdachte groei van het aantal Oekraïeners, zei staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) uitsluiting van de Oekraïeners van de regeling te overwegen. „We hebben het aantal zien oplopen”, zei hij begin februari. „Je vraagt je af hoeveel mensen er alleen komen voor zo’n regeling. Als blijkt dat er misbruik is, zal ik de regeling stopzetten.”

Eerder gebeurde dat al voor onder anderen Albanezen. De regeling is bedoeld om herintegratie in het land van herkomst te vergemakkelijken, bijvoorbeeld als hulp bij het starten van een bedrijfje.

Ook meer Mongolen

Het onderzoek naar mogelijk misbruik ligt gevoelig, gelet op het komende referendum op 6 april over het associatieverdrag met Oekraïne. Misbruik van westers geld door Oekraïeners is een van de thema’s waarop tegenstanders van het verdrag wijzen. Een woordvoerder van het ministerie zegt dat het onderzoek nog gaande is, en later deze maand wordt afgerond.

Daarbij wordt ook naar andere nationaliteiten gekeken dan de Oekraïense. Zo is ook het aantal asielzoekers uit Mongolië dat een beroep deed op de regeling, de laatste jaren opvallend gestegen (van 301 in 2014 naar 572 in 2015). Een deel van hen is vorig jaar al uitgesloten van de regeling (als zogenoemde Dublin-claimanten), een deel niet.

Sinds de uitsluiting van de financiële regeling is het aantal vrijwillige terugkeerders uit Mongolië na het hoogtepunt in juli 2015 (104) overigens sterk gedaald. Er bestaan vermoedens dat Mongolen gebruikmaken van een contact bij een ambassade van een EU-land in de Mongoolse hoofdstad Ulan Bator. Ze reizen vaak naar Europa op een – al dan niet frauduleus verkregen – Schengenvisum (voor bijvoorbeeld Tsjechië) en reizen dan door naar Nederland.

    • Kees Versteegh