Een kapitale fout achterin, en weg is de olympische droom

Eén doelpunt kwamen de Oranje leeuwinnen tekort voor de Spelen van Rio. Zweden pakte met een 1-1 gelijkspel het laatste ticket.

Shanice van de Sanden in tranen als het besef doordringt dat Zweden en niet Nederland naar de Spelen gaat. Foto Olaf Kraak/anp

Om het plaatje compleet te maken was het mooi geweest als de Nederlandse voetbalsters de Olympische Spelen hadden bereikt. Eén dag na Internationale Vrouwendag en in dezelfde week dat voormalig tennisster en emancipatieboegbeeld Billie Jean King speechte op een vrouwenvoetbalcongres van de FIFA. Je zag het voor je: de rots als domein van leeuwinnen.

Maar de mooie timing ten spijt, het gebeurde niet. In stadion Het Kasteel was het Zweden dat na negentig minuten een groot applaus kreeg, na een 1-1 gelijkspel dat de Scandinaviërs het laatste ticket voor de Olympische Spelen bracht. Voor de Nederlandse vrouwen werd harder geklapt. Geheel onverwacht gloorde Rio aan de horizon, dichterbij dan de speelsters op voorhand hadden durven denken.

De start was bliksems. De zin spatte ervan af, de hoop was voelbaar en nog beter: er was geloof. Geloof in eigen kunnen. Waarna spits Vivanne Miedema de bal binnen vijf minuten in het doel schoot. Beter kon niet.

Ja, zij. De speelster die overdag in de krant Trouw nog had gemopperd over de status van het vrouwenvoetbal. Volgens haar stomen andere landen door en haakt Nederland af. En dan stond ze ook nog eens in de spits en niet op de plek waar ze bij Bayern München speelt, achter de spitsen.

Maar toen ze na vier minuten werd omhelst door haar teamgenoten en gelukkige kinderen op de tribunes zwaaiden met Nederlandse vlaggen groter dan henzelf, zal ze een stuk opgewekter zijn geweest. Stunten was mogelijk, al was er op voorhand weinig perspectief.

Nederland moest winnen, Noorwegen verliezen

In de laatste poulewedstrijd had Nederland een overwinning van vijf doelpunten verschil nodig om zich te plaatsen voor de Olympische Spelen. Tenzij Noorwegen in de andere wedstrijd punten zou morsen tegen het mindere Zwitserland: dan volstond elke overwinning op Zweden. Zowel Nederland als Zweden had dan zes punten, maar op basis van het onderlinge resultaat zou Nederland als poulewinnaar naar Brazilië gaan.

Virtueel was het na een half uur een feit. Nederland met 1-0 voor tegen Zweden, Noorwegen gelijk tegen de Zwitsers. Op dat moment ook verdiend. Zij het dat Nederland meerdere malen doelpogingen ondernam die zo zwak waren dat ze die benaming eigenlijk niet waard waren. Buitenspeelster Shanice van de Sanden? Een kwelling voor verdedigers, maar in al haar enthousiasme rent ze soms met bal en al over de achterlijn.

Kunst- en vliegwerk

Is helemaal niet erg. Zolang de speelsters zelf maar beseffen dat er nog genoeg verbeterpunten zijn. En aan die realiteitszin wil het weleens ontbreken. Zo klinkt in interviews dikwijls de wens dat de speelsters onder de nieuwe bondscoach eindelijk dynamisch mogen voetballen. Dynamisch, als synoniem voor attractief, aanvallend combinatiespel. Hoe vaker ze dat roepen, hoe hoger de verwachtingen en des te groter de teleurstelling als het spel daar niet aan voldoet. Soms is het gewoon kunst- en vliegwerk. God zegene de greep, in plaats van geperfectioneerde spelpatronen en uitgekiende tactiek.

En dan de gelijkmaker van Zweden, vlak voor rust. Een kapitale fout van verdedigster Kelly Zeeman bracht de opponent vrije doorgang naar het doel en leidde een doelpunt in dat Nederland aan het einde van de avond de Spelen zou kosten.

Sommige speelsters zijn hun tijd vooruit

Billie Jean King, de tennisster die in 1973 de zogenoemde Battle of the Sexes uitvocht tegen oud-toptennisser Bobby Riggs, zei het maandag niet voor niets toen ze op uitnodiging sprak op het genoemde congres over vrouwenvoetbal. Haar boodschap: blijf knokken, maar bedenk dat vooruitgang soms meer tijd in beslag neemt dan je lief is. „Ik ben nu 72 en kijk hoe langzaam alles gaat.”

Binnen de nationale ploeg zijn er speelsters die hun tijd vooruit zijn. Belangrijkste is middenvelder Sherida Spitse. Zorgvuldig verdeelt ze het spel. Rustig, dan weer vlug. Meiden die in haar een voorbeeld zien, doen er goed aan om net als zij zo lang mogelijk tussen de jongens te voetballen, wat ook de wens is van de KNVB.

Spitse bood woensdag houvast in een elftal dat plots een ticket voor het grijpen zag. Want elders in Rotterdam, in het stadion van Excelsior, ging Noorwegen met 2-1 ten onder tegen Zwitserland. Eén doelpunt en de Nederlandse vrouwen zouden komende zomer in het vliegtuig stappen. Het publiek gloeide van opwinding en zag hoe Miedema de winnende treffer op haar schoen had.

Het laatste fluitsignaal kwam te vroeg. Misschien net als de Olympische Spelen van Rio 2016.