Clinton blijft overeind ondanks harde klappen in Democratisch debat

Democratische kandidaten Hillary Clinton en Bernie Sanders op het debatpodium in Miami. Foto Wilfredo Lee / AP

In een gespannen debat in Miami werd Hillary Clinton in de verdediging gedreven door scherpe vragen over haar zwaktes in de race om het Witte Huis. Met verkiezingen in Florida volgende week richtte de avond zich nadrukkelijk op immigratiehervormingen.

Clinton incasseerde maar deelde ook uit

Hoewel het debat minder agressief was dan afgelopen zondag, was het zeker venijniger. Niet alleen in de uitwisselingen tussen de kandidaten, maar ook in de vragen van de presentatoren van Univision.

Clinton kreeg het in het bijzonder zwaar te verduren met vragen naar de e-mails die zij als minister van Buitenlandse Zaken op een eigen server beheerde, haar reactie op de dodelijke aanslag op het Amerikaanse consulaat in het Libische Benghazi (in 2012) en het feit dat Democratische kiezers haar niet betrouwbaar vinden. Maar Clinton stond haar mannetje met gedetailleerde beleidsvoorstellen voor onder andere duurzame energie en immigratie.

Overwinningen sterken Sanders

Sanders voelde zich in het debat duidelijk gesterkt met zijn onverwachte zege in Michigan op dinsdag. Dat kwam na een goed weekend waarin hij ook won in Maine, Kansas en Nebraska. Deze staten zorgden er echter niet voor dat Sanders zijn grote achterstand op Clinton kon inlopen. Dat gat is alleen maar groter geworden door de nauwe zege in Michigan (549 tegen 762 kiesmannen), maar het waren wel broodnodige symbolische overwinningen. Sanders’ weerstand tegen vrijhandelsverdragen slaat aan, schreef onze redacteur Maartje Somers gisteren in NRC.

‘Minstens zo opmerkelijk is het thema waarméé Sanders lijkt te hebben gewonnen: vrijhandel. Tot in de uithoeken van Michigan, een ‘roestgordel’-staat waar de ingestorte autoindustrie veel werkeloosheid heeft veroorzaakt, ventte Sanders zijn verzet tegen vrijhandelsverdragen breed uit. Een exitpoll van CNN toont dat Sanders’ systeemkritiek door de kiezers werd opgemerkt. Bijna 6 op de 10 Democratische kiezers onderschreef de stelling dat vrijhandelsverdragen banen doen verdwijnen.’

Wie is de beste kandidaat voor de latino-kiezer?

Met de grote prijs van Florida in zicht volgende week dinsdag presenteerden Clinton en Sanders zichzelf als de kampioenen van de latino-gemeenschap. Maar zij probeerden ook vooral elkaar af te schilderen als politieke opportunisten door te wijzen op hun stemgedrag bij wetsvoorstellen over immigratie, die niet zouden overeenkomen met hun standpunten in de huidige race. Dat ging er fel aan toe. Zo beschuldigde Clinton Sanders ervan met zijn stemgedrag indirect burgerwachten aan de grens te hebben gesteund.

Volgens persbureau AP heeft een groot deel van de kiezers in Florida al vroeg gestemd, zo’n 487 duizend mensen. Dat is 11 procent van de geregistreerde Democraten in de staat. Het is dus onduidelijk hoe het debat vannacht het verloop van de verkiezingen in Florida zal beïnvloeden. Die dag gaan Democraten ook naar de stembus in Illinois, Missouri, North Carolina en Ohio. In deze voornamelijk industriële staten moet duidelijk worden of de anti-handelsverdragstandpunten van Sanders weerklank vinden.

Verschuiving van Democraten

Zowel Clinton als Sanders werden gevraagd of zij deportaties van kinderen, die illegaal in het land verblijven, zouden stopzetten. De senator uit Vermont haalde Obama (‘the deporter-in-chief‘), die door de latino-gemeenschap verweten wordt te weinig gedaan te hebben voor immigranten, aan de linkerzijde in door dat in een paar woorden te beloven. Clinton werd geconfronteerd met een videoclip waarin ze deze vraag eerder dit jaar ontweek. Zij beloofde dan ook een einde te maken aan deze praktijken en om in de eerste honderd dagen van haar presidentschap immigratiehervormingen door te voeren.

Volgens CNN zijn de beloftes van Sanders en Clinton een teken van hoe ver de Democratische partij naar links is geschoven op het gebied van immigratie onder druk van jonge kiezers die dit niet meer als een probleem ervaren. Bij de Republikeinen is dit juist andersom.

Hoe valt Sanders’ sympathie voor Cuba in Florida?

Ook Cuba kwam ter sprake in het debat. Een controversieel onderwerp in Florida waar veel Cubaanse immigranten wonen. Hier zorgt het ontdooien van de Amerikaanse banden met de communistische staat voor gemengde gevoelens. Clinton en Sanders benadrukten hun steun voor het beleid van president Obama. De voormalige minister van Buitenlandse Zaken onderstreepte haar rol in het vormen van het benaderingsproces met Cuba. Zij sprak de hoop uit tot het stimuleren van democratie in het land, terwijl ze tegelijkertijd de gebroeders Castro veroordeelde als “dictatoriaal”.

Sanders wil ook dat het land democratischer wordt en dat dissidenten in Cuba meer ruimte krijgen om hun stem te laten horen. De senator kreeg er wel van Clinton van langs voor zijn publiekelijke sympathie voor - het dictatoriale en “mensenrechten schendende” - Cuba in de jaren tachtig. Dit is potentieel schadelijk bij de kiezers in Florida.

Die e-mails gaan maar niet weg

Clinton werd tijdens het debat geconfronteerd met het schandaal rond haar emailserver, alsook haar rol in de reactie op de aanval in Benghazi. Een oud-medewerker bij het ministerie van Buitenlandse Zaken werkt momenteel samen met de FBI in hun onderzoek naar de e-mails. Gevraagd of Clinton uit de race zou stappen als zij vervolgd zou worden door de autoriteiten, reageerde ze aanvankelijk lacherig: “Dat gaat niet gebeuren”. Toen de presentator doorvroeg, reageerde de kandidaat snippig.

“Kom op zeg. Ik ga die vraag niet eens beantwoorden”

Is Donald Trump een racist?

Een belangrijk onderwerp voor de latino-kiezer is de opmars van Donald Trump. Die zei afgelopen zomer bij de bekendmaking van zijn presidentscampagne dat Mexico illegale immigranten de grens over stuurt die “criminelen” en “verkrachters” zijn. De vastgoedmagnaat heeft ook aangegeven 11 miljoen illegalen het land uit te zetten en een muur te bouwen aan de Mexicaanse grens. Is Trump een racist, wilden de presentatoren weten van de kandidaten.

Beide kandidaten zijn zichtbaar nog niet bereid om Trump direct en persoonlijk aan te vallen. Waarschijnlijk uit angst dat hij hetzelfde doet. Clinton draaide vakkundig om de vraag heen. Zij hoefde de kijkers niet te zeggen wat ze moeten vinden van de vastgoedmagnaat die onlangs treuzelde om de Ku Klux Klan te veroordelen, antwoordde de politica.

“Je kan Amerika niet groots maken door alles kapot te maken dat Amerika groots maakt. Ik vind het on-Amerikaans. Ik ga niet dezelfde taal gebruiken als Trump.”

Ook Sanders was niet bereid Trump een racist te noemen. Maar hij benadrukte dat Amerikaanse kiezers nooit een kandidaat het Witte Huis in zouden stemmen die Afro-Amerikanen, Mexicanen en moslims beledigt. “Een tijd terug was Trump het middelpunt van de zogeheten birther-beweging” (die niet geloofde dat president Obama daadwerkelijk Amerikaans burger was), ging Sanders verder om de niet-blanke kiezers in Florida - en de andere staten die dinsdag naar de stembus gaan - aan te spreken. Dit is de groep waar de senator lange tijd geen succes mee had. Echter stemden er verrassend meer Afro-Amerikaanse, en Arabische kiezers volgens onze correspondent Guus Valk, voor hem in Michigan. Sanders:

“Mijn vader kwam uit Polen. Ik ben nooit gevraagd om mijn geboortecertificaat. Dat zal wel aan de kleur van mijn huid hebben gelegen.”