Bejaarde 'gentlemen robbers' krijgen 34 jaar cel

De criminelen gingen er met een buit van 18 miljoen euro vandoor. Maar de Britten smullen van de ouderwetse diamantroof.

De bankrovers op leeftijd boorden twee dagen lang door de metersdikke betonnen muren van de kluis. Foto British Metropolitan Police/AFP

Het was een spectaculaire diamantroof, die nu al de opzienbarendste misdaad van deze eeuw wordt genoemd. Vorig jaar, in het stille paasweekeinde, braken zes bankrovers, verkleed als gascontroleurs, in bij de Hatton Garden Safe Deposit Company in Londen. Ongestoord boorden ze twee dagen lang door de metersdikke betonnen muren van de ondergrondse kluis. De buit – diamanten, goud, juwelen en geld – bedroeg 14 miljoen pond (18 miljoen euro).

En de inbrekers waren ermee weggekomen als ze niet door de talloze bewakingscamera’s die Londen rijk is, waren gefilmd. Woensdagmiddag werden ze veroordeeld tot gezamenlijk 34 jaar celstraf. De rechter had het over een inbraak die „een klasse apart” was, zowel qua „ambitie, gedetailleerdheid van de voorbereiding en organisatie, en de waarde van de gestolen goederen”.

Maar dat is niet de voornaamste reden dat de diamantroof tot de verbeelding sprak. De bankrovers leken klassieke criminelen van het type waarvan de Britten houden: gentlemen robbers, met bijnamen als The Guv’nor en Billy the Fish. Met een gemiddelde leeftijd van 66; een van hen gebruikte zijn 65-pluskaart om met de bus naar de plek van de misdaad te komen. De tabloids hadden het over ‘The Diamond Wheezers’, een woordspeling op geezer (ouwe lul) en wheeze (hijgen). En niemand raakte gewond, niemand was bedreigd, en het ging om een inbraak in een bank, niet in een huis, was de enigszins verheerlijkende verslaggeving in de eerste weken na de roof.

Criminele volkshelden

De inbrekers bleken bovendien hun carrière te zijn begonnen in de tijd van andere criminele volkshelden, zoals de broertjes Kray, of de mannen achter de Great Train Robbery en de Baker Street Robbery. Londense lads wier daden werden verfilmd en daarmee het geweld geromantiseerd. Er wordt nu al gespeculeerd dat ook de Hatton Garden Heist tot een film zal worden gemaakt. De BBC deed enkele weken geleden al voor hoe zo’n film eruit kan zien door een verslaggever door het nauwe gat in de kluis te laten kruipen.

Voor dergelijke nostalgie leent de roof zich ook. Dit was geen cybercrime, maar een ouderwetse kraak met drilboren en bivakmutsen, beraamd in een pub, uitgevoerd op klaarlichte dag. Het eerste is tegenwoordig lucratiever, maar, zo schreef docent criminologie Ruth Penfold-Mounce in The Independent met een verwijzing naar de film The Italian Job (1969): „Maar je kunt je nauwelijks voorstellen dat een groepje nerds achter hun laptops sensationeler kan zijn dan kijken naar Michael Caine en zijn vrienden in een halsbrekende achtervolging door de straten van Turijn.”

De mannen die nu zijn veroordeeld, zijn echter allesbehalve lovable roughs, zoals ze ook wel werden omschreven. The Guv’nor, Brian Reader (77), die zijn straf nog moet horen omdat hij in de gevangenis een beroerte kreeg, was in de jaren tachtig betrokken bij een roof op het Londense vliegveld Heathrow, waarbij een politieagent werd neergestoken. De tweede hoofdrolspeler, Terry Perkins (67), beroofde de kluizen van Security Express in 1983, een van de grootste cashroven in de Britse geschiedenis, waarvoor hij 22 jaar cel kreeg. Hij bedreigde werknemers toen met een vuurwapen. Nu kreeg hij zeven jaar gevangenisstraf opgelegd.

De buspas stond op naam

In tegenstelling tot in de jaren tachtig, was het nu onvoldoende alleen de camera’s rond de kluis uit te schakelen, en handschoenen aan te hebben. Aan moderne opsporingsmethodes hadden ze niet gedacht. Buiten werden ze ook opgenomen op bewakingscamera’s, en een van de inbrekers had zijn eigen opvallende witte Mercedes gebruikt om het juwelendistrict in het centrum van Londen te verkennen. Zo kon de politie hem terugvinden. De zes hadden bovendien hun eigen mobieltjes bij zich (geen wegwerptelefoons), de buspas stond op naam. En in de pub werden ze na afloop afgeluisterd toen ze tegen elkaar zeiden: „Als we in de kraag worden gevat, kunnen in elk geval met opgeheven hoofd zeggen dat we één laatste poging deden.”

Naar een laatste bankrover wordt nog gezocht: ‘Basil’, de roodharige man die een sleutel van de nooduitgang van de bank bleek te hebben, is spoorloos – net als tweederde deel van de buit.