IS-lijst kan goudmijn voor inlichtingendiensten zijn

Een databank van 22.000 terroristen, met gegevens over hun identiteit, reisroutes en netwerk. Daarover zegt de Britse zender Sky News te beschikken samen met Europese inlichtingendiensten.

De zender brengt sinds woensdag namen naar buiten van IS-strijders die op de lijst staan. Als de documenten authentiek zijn, kunnen zij van grote waarde zijn voor de strijd tegen de terreurorganisatie.

De lijst is verstrekt door een overgelopen IS-strijder, die een memory-stick zou hebben gestolen van het hoofd van de interne veiligheidsdienst van IS, meldt Sky News. De terreurbeweging had de documenten zelf aangemerkt als ‘geheim’. Het betreft formulieren die IS-rekruten invullen op het moment dat zij zich bij IS aansluiten. Ze geven onder anderen hun naam op, de naam van hun moeder, telefoonnummer, reisroute, verblijfplaats en connecties binnen IS. Er zouden strijders uit 51 landen op de lijst staan, tot nu toe zijn aanmeldformulieren van twee Nederlanders onthuld.

Inlichtingendiensten proberen de authenticiteit van de formulieren vast te stellen. De meeste gegevens lijken overeen te komen met informatie die al eerder bekend was. Ook wordt aannemelijk geacht dat IS een dergelijke administratie bijhoudt. Er zijn ook twijfels, bijvoorbeeld over de vlag onderaan het formulier. „Die vlag zijn we nog niet eerder tegengekomen in documenten van IS”, zegt de Groningse terrorismedeskundige Pieter Nanninga. Verder zijn er vraagtekens over de taal die in de formulieren wordt gebruikt. Zo staat vermeld op welke datum een strijder „dood” is gegaan, terwijl IS eerder zou spreken van een „martelaarsschap”. Toch gaan Duitse autoriteiten ervan uit dat de formulieren echt zijn.

De gelekte ‘databank van IS’ zou een goudmijn kunnen zijn voor inlichtingendiensten. Hoewel de laatste formulieren uit begin 2014 dateren, kunnen deze helpen het netwerk van IS in beeld te brengen. Rekruten geven in de formulieren aan met welke IS-strijder zij voor hun uitreis contact hebben gehad. Wanneer bepaalde contactpersonen vaker worden genoemd, kan dit erop duiden dat zij een spilfunctie hebben.

Belangrijker is dat autoriteiten aan de hand van de lijst kunnen controleren welke uitreizigers zij nog níet in beeld hebben. Deze personen worden het meest gevreesd, omdat het risico bestaat dat zij ongemerkt terugkeren naar Europa om een aanslag te plegen. Aan de hand van hun persoonsgegevens zijn zij nu beter op te sporen. De formulieren vermelden een aantal ‘hotspots’, waaronder Jemen, Tunesië en Libië, waarvan uitreizigers gebruik maken om aan controles te ontsnappen.

De gelekte lijst zou kunnen leiden tot langere gevangenisstraffen. Tot nu toe had het Openbaar Ministerie (OM) moeite aan te tonen dat een teruggekeerde Syriëganger zich bij IS had aangesloten. Zij baseerde zich meestal op niet meer dan een Facebookfoto of onderschept sms’je naar het thuisfront. Met een aanmeldingsformulier van IS zou het OM een krachtiger bewijsmiddel in handen hebben.