Zelfstandig worden? Nee, bedankt

Bijna niemand in loondienst wil zzp’er worden. Te riskant.

Illustratie Tomas Schats

Als ze mogen kiezen, peinzen Nederlanders in loondienst er niet over om zelfstandig te worden. Slechts 3 procent van de werknemers met een vast contract is dat ooit van plan, blijkt uit onderzoek van salarisverwerker Raet onder 1.146 Nederlandse werknemers.

Naast de 3 procent die plannen heeft om ooit voor zichzelf te beginnen, zou 15 procent van de mensen in loondienst dat overwegen. Ook jongeren staan niet te trappelen om zelfstandig te werken: 64 procent wil onder geen beding zzp’er worden. Het merendeel wil dat niet vanwege financiële onzekerheid en het arbeidsongeschiktheidsrisico.

Tien procent minder verdienen

Die zorgen blijken niet helemaal ongegrond. Zelfstandigen leggen het qua inkomen namelijk af tegen mensen in vaste dienst. Dit weekend maakte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) bekend dat zzp’ers gemiddeld zo’n 10 procent minder verdienen dan werknemers in loondienst. Een zelfstandige zonder personeel verdiende in 2014 bruto gemiddeld bijna 32.000 euro, terwijl een werknemer bijna 36.000 euro kreeg. Hierbij gaat het om mensen voor wie hun inkomen als zzp’er het belangrijkste inkomen was. Voor mensen die voltijd werken, is het verschil nog iets groter: een voltijd zzp’er verdiende 37.000 euro, een werknemer 50.000 euro.

De onderlinge verschillen tussen zzp’ers zijn groot. Voor kunstenaars loont het bijvoorbeeld het meest om ergens in dienst te treden: een zelfstandige verdient ruim 40 procent minder. Ook onder ontwerpers, winkeliers en teamleiders in de detailhandel ligt het inkomen van zelfstandigen fors lager. In sommige beroepsgroepen zijn zelfstandigen echter beter af dan mensen in vaste dienst. Het jaarinkomen van artsen, hoveniers en kwekers ligt gemiddeld hoger. Volgens het CBS is het vooral de inkomenszekerheid die deze grote verschillen veroorzaakt. Een arts zal vrijwel altijd werk hebben, een kunstenaar moet vaak maar afwachten.

Hoewel werknemers in loondienst er dus niet over piekeren om zelfstandig te worden, zetten bedrijven juist in op krimp van het aantal vaste medewerkers, blijkt uit het onderzoek van Raet. Een derde van de ruim 500 hr-managers die werden ondervraagd, verwacht dit jaar minder mensen in loondienst te hebben.