Komt de metamorfose van Anish Giri op tijd? 

Bij het kandidatentoernooi, vanaf vrijdag in Moskou, gaat het maar om één ding: winst. Dan volgt de WK-match tegen Magnus Carlsen.

Anish Giri tijdens het Tata Steel Chess Toernooi in Wijk aan Zee, afgelopen januari. Foto KOEN SUYK/ANP

In de Tverskajastraat, de duurste winkelstraat van Moskou, staat het indrukwekkende Centrale Telegraafgebouw, een monument van vroeg-revolutionaire constructivistische architectuur. In de communistische tijd was het soms de enige plaats waar westerse schaakverslaggevers met groot doorzettingsvermogen hun verslagen konden doorbellen of op de telex zetten.

Later raakte het gebouw in verval, maar de afgelopen jaren is het interieur gerenoveerd tot een modern communicatiepaleis. Hier wordt vanaf aanstaande vrijdag tot eind maart het kandidatentoernooi gespeeld. Acht schakers spelen een ‘dubbelrondig’ toernooi – ofwel: ze spelen allen twee keer tegen elkaar – waarvan de winnaar in november een tweekamp om het wereldkampioenschap tegen de Noor Magnus Carlsen mag spelen.

Dit zijn de namen in volgorde van rating, de hoogste voorop: Fabiano Caruana uit de Verenigde Staten, Anish Giri uit Nederland, Hikaru Nakamura uit de VS, Levon Aronian uit Armenië, Veselin Topalov uit Bulgarije, Viswanathan Anand uit India en de voor Rusland spelende Sergej Karjakin en Peter Svidler.

Er is er niet één bij van wie je kunt zeggen dat hij geen kans heeft om het toernooi te winnen. De laagste in rating, Peter Svidler, is zeven keer kampioen van Rusland geweest.

De grote afwezige: Kramnik

De meest opvallende afwezige is de Rus Vladimir Kramnik, die achter Carlsen tweede op de wereldranglijst staat. Hij heeft zich de afgelopen jaren niet tot het uiterste ingespannen om zich te kwalificeren voor dit toernooi, misschien omdat hij hoopte op een wildcard van de sponsor.

Het kwam slecht voor hem uit dat de sponsor weliswaar een groot Russisch consortium is, de Tashir Group, maar dat het wordt geleid door een miljardair van Armeense afkomst, Samvel Karapetyan. Die gaf de vrijkaart aan zijn landgenoot, Aronian – die op niets had gerekend. „De Kerstman bracht een cadeau”, zei hij.

In een doorsnee toernooi kan iemand een tevreden gevoel hebben als hij tweede of derde is geworden, maar in een kandidatentoernooi gaat het maar om één ding: het toernooi winnen en daarna de WK-match spelen. Een tweede plaats is niets.

Dat lijkt niet gunstig voor Giri. Van alle deelnemers is hij de meest solide. Hij verliest zelden, wint vaker, maar hij speelt wel erg veel remises. Het zou hem tot een ideale speler van tweekampen maken, maar een tweekamp is nog niet aan de orde. Hij grossiert in tweede plaatsen in de toernooien van de elite, maar hij wint ze niet.

De vroegere wereldkampioen Tigran Petrosian begon een kandidatentoernooi steeds met de gedachte dat hij het, als hij geen partij zou verliezen, vanzelf zou winnen. Dat ging op in een tijd dat die toernooien 28 ronden hadden. Nu zijn het er maar 14, en dan is soliditeit niet genoeg.

Natuurlijk weet Giri dat als geen ander. Hij gebruikt in de artikelen die hij schrijft vaak de zinsnede ‘zelfs een saaie speler als ik...’ of iets in die trant. Dat kun je zien als een ironische reactie op vervelende kritiek waarvan hij weet dat er een kern van waarheid in zit.

Hij is 21, de jongste van de acht, dus hij heeft in het leven nog ruim tijd om zichzelf opnieuw uit te vinden, maar komt de metamorfose op tijd voor het komende toernooi?

Bij De Wereld Draait Door hoorden we dat hij op Sportcentrum Papendal had getraind. Een drastische maatregel. Oudere schaakliefhebbers huiverden even, want ze dachten aan Jan Timman, die zich lang geleden een keer op een belangrijk toernooi had voorbereid met zware lichamelijke inspanningen in de frisse Friese boslucht. Hij blaakte van energie en verloor de ene partij na de andere.

Giri maakte in het televisieprogramma gelukkig niet de indruk dat hij al te hard de zweep over zichzelf had gelegd. Vrijdag speelt hij in Moskou in de eerste ronde vanaf 12.00 uur Nederlandse tijd met wit tegen Levon Aronian.