Trump grote winnaar - Clinton verrast door verlies in Michigan

Donald Trump had een goede nacht met zeges in Michigan, Mississippi en Hawaii. Tegen alle verwachtingen in won Bernie Sanders in Michigan.

Donald Trump spreekt een bijeenkomst toe in Madison, Mississippi. Foto Brynn Anderson / AP

Na zijn winst in Mississippi, Michigan en Hawaii kan Donald Trump in totaal vijftien overwinningen claimen. De vastgoedmagnaat moest vannacht laten zien dat hij ondanks een chaotisch debatoptreden, aanvallen vanuit de Republikeinse partij en tegenvallende zeges afgelopen weekend nog steeds de koploper is in de Republikeinse race. Dat lukte.

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump This was a great evening- I would like to thank everyone for their wonderful support.

Trumps gevaarlijkste tegenstander, de Texaanse senator Ted Cruz, zit hem op de hielen. Hij is met zeer grote afstand de winnaar in Idaho, waar gisteren ook verkiezingen werden gehouden. De conservatieve politicus won dit weekend ook in Kansas en Maine, en werd met maar een paar procentpunten verschil tweede in Louisiana en Kentucky. Hoewel de Republikeinse partijtop gruwt van Trump, is het alternatief Cruz niet veel beter. De keuze tussen de twee is volgens onze correspondent Guus Valk een nachtmerrie voor de Republikeins partij, zo schreef hij maandag in NRC. Valk:

‘Voor de partijtop, die bestaat uit Congresleden en prominenten, is dit een nachtmerriescenario. Daar zijn twee redenen voor. Ten eerste haten ze Trump en Cruz even diep. Trump is een buitenstaander die de partij kaapt. Cruz heeft als senator zijn partij keer op keer in de problemen gebracht met zijn compromisloosheid. Hij was bereid de federale overheid te sluiten om Obama’s zorgstelsel te dwarsbomen. Trump zwalkt en is grillig. Cruz is goed georganiseerd en is ideologisch radicaal en onveranderlijk. De partij weet niet welk perspectief griezeliger is.’

De ‘infomercial’ van Trump

De overwinningstoespraak van Trump was opmerkelijk. De vastgoedmagnaat toonde het magazine, de flesjes water, wijn en zijn - inmiddels beruchte - biefstukken die zijn naam dragen. Het was een knipoog naar de kritiek vanuit de Republikeinse partij. Analisten op CNN omschreven het echter als een “infomercial” en vooral als “niet-presidentieel”. Al vergeleek de zakenman zichzelf tijdens zijn voordracht met alle grote presidenten, behalve dan Abraham Lincoln.

Clinton wint Mississippi

De winst in Mississippi was het enige goede nieuws voor de campagne van Clinton vannacht. In de staat waren in totaal 30 kiesmannen te verdelen (en 14 super delegates). De voormalige minister van Buitenlandse Zaken wint daar het gros van.

Twitter avatar HillaryClinton Hillary Clinton Thank you, Mississippi! https://t.co/xzO5DJhoAV

Clinton richtte in een toespraak haar vizier op de negatieve campagnes van haar Republikeinse tegenstanders, wederom een teken dat zij klaar is om de strijd met Sanders achter zich te laten. Te vroeg, zo bleek.

Mississippi is leuk, maar Michigan is de grote prijs

De grote prijs voor de Democraten vannacht was de staat Michigan, met 130 kiesmannen. Die mag Sanders in een verrassende nek-aan-nekrace op zijn naam schrijven. Hij wint met een klein verschil in stemmen in een staat waarvan verwacht werd dat Clinton die overtuigend zou winnen. Het is een welkome zege voor Sanders, die een achterstand heeft van pakweg tweehonderd kiesmannen op zijn tegenstander.

Een recente nationale peiling van NBC en The Wall Street Journal laat zien dat Clinton nog altijd leidt op haar concurrent Sanders, maar dat het verschil tussen de twee de afgelopen maanden kleiner is geworden. Na vannacht is dat mentaal misschien nog kleiner geworden.

Volgens persbureau AP leek het verlies van Sanders in Mississippi zijn problemen met het enthousiasmeren van de Afro-Amerikaanse kiezer te onderschrijven. In de staat zouden negen van de tien op Clinton hebben gestemd. Daarnaast zou zij ook meer liberale en blanke stemmers aan zich hebben gebonden, groepen die in vorige verkiezingen meer geneigd waren om te stemmen op Sanders. Zijn zege in Michigan daar bewijst het tegendeel.

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Michigan is na Texas de grootste Democratische primary tot nu toe (130 gedelegeerden). Tegen alle voorspellingen in wint Bernie Sanders hier
Twitter avatar apjvalk Guus Valk .@FiveThirtyEight noemt @BernieSanders in Michigan ‘one of the greatest shockers in presidential primary history’. https://t.co/ze5gzXk1Di

Michigan werd op voorhand gezien als een makkelijke overwinning voor Clinton vanwege haar steun onder Afro-Amerikaanse kiezers. Het lijkt erop dat het agressieve debat van afgelopen zondag ervoor gezorgd heeft dat ook minderheden overstappen naar het kamp van Sanders. Hoewel Clinton vannacht waarschijnlijk meer kiesmannen zal winnen dan de senator uit Vermont, betekent dit dat zij haar strategie moet gaan aanpassen. Want Sanders’ boodschap van een politieke revolutie en het inperken van de macht van Wall Street lijkt breder aan te slaan.

In Miami gaf een verraste Sanders een geïmproviseerde toespraak. Hij had niet gerekend op de nek-aan-nek-race en zijn winst in Michigan.

De Republikeinse tweemansrace

Aan de Republikeinse kant moesten zowel John Kasich en Marco Rubio vannacht een topprestatie leveren om de tweemansrace tussen Cruz en Trump bij te benen. De eerstgenoemde, de gouverneur van Ohio, heeft nog geen enkele zege kunnen behalen tot nu toe. Rubio slechts twee: Minnesota en Puerto Rico.

Hoewel Kasich in Michigan, zijn buurstaat, op de derde plek lijkt te belanden ziet het er naar uit dat Rubio opnieuw een slechte avond tegemoet gaat. In Michigan en Mississippi staat hij op een verre vierde plek. De senator uit Florida haalt hier hoogstwaarschijnlijk niet eens de kiesdrempel van 15 procent. En zo behaalt Rubio geen enkele kiesman, twittert onze correspondent Guus Valk.

In Idaho ziet het ernaar uit dat Ted Cruz overtuigend zal winnen, gevolgd door Trump en Rubio. Dit zal zijn campagne opnieuw sterken dat hij het enige alternatief is voor de populistische vastgoedmagnaat. Met zes overwinningen (zeven met Idaho) heeft de Texaanse senator met afstand de meeste staten gewonnen na Trump.

Zowel Rubio als Kasich werden in de aanloop naar de verkiezingen van dinsdag geholpen door een van de grootste critici van Trump, voormalig presidentskandidaat Mitt Romney, twitterde onze correspondent Guus Valk gisteren. Het lijkt niet veel effect gehad te hebben.

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Mitt Romney neemt robocalls op voor John Kasich én Marco Rubio. Weer bewijs dat de partijtop geen hoop meer heeft op 1 niet-Trump-kandidaat.

Volgens CNN wordt er binnen de campagne van Rubio een strijd gevoerd of hij al voor de verkiezingen in zijn eigen staat (waar Trump in de peilingen leidt), volgende week maandag, de handdoek in de ring te gooien. Rubio ontkent dit. Maar volgens onze correspondent Guus Valk, is het einde waarschijnlijk in zicht voor zijn campagne.

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Oei, Marco Rubio. Als campagnemedewerkers dit soort dingen lekken, is het einde in zicht. https://t.co/FgLkAGqGVJ