Positieve test Koelizjnikov: geen verrassing, toch een schok 

Over Pavel Koelizjnikov en het gebruik van doping werd veel gefluisterd, ook in Nederland. Toch reageert de schaatswereld geschokt nu hij is betrapt.

Dus toch: de schaatser die harder kon schaatsen dan de rest. Sprintfenomeen Pavel Koelizjnikov (21), betrapt op het gebruik van meldonium. Ook hij, weer een grote naam, op een bizarre dag waarop het bezoedelde imago van sportnatie Rusland afgleed naar nieuwe diepten.

Na langlaufen, zwemmen, atletiek en het tennis, vertegenwoordigd door de gevallen grootheid Maria Sjarapova, komt de Russische dopingcultuur ineens heel dicht bij de Nederlandse sportwereld. De coach van Koelizjnikov, oud-schaatser Dmitri Dorofejev, bevestigde de positieve test, die tijdens de WK afstanden in Kolomna, vorige maand, werd afgenomen. Daar behaalde Koelizjnikov voor eigen publiek wereldtitels op de 500 en 1.000 meter, zijn specialiteiten. Eerder dinsdag maakte de Rus bekend niet te zullen starten tijdens de finale van de wereldbeker komend weekend in Heerenveen. Zonder daarbij een duidelijke reden aan te geven.

„Als dit allemaal waar is, dan heeft hij me zoveel afgepakt de afgelopen periode”, reageerde Kjeld Nuis, twee weken geleden tweede op het WK sprint in Seoul – achter de ongenaakbare wereldkampioen Koelizjnikov. Nuis, tot voor kort een groot bewonderaar van de Russische supersprinter, zou alsnog kunnen worden uitgeroepen tot wereldkampioen sprint. Het brons van Kai Verbij zou dan moeten worden gepromoveerd tot zilver. Maar, zei Nuis in een reactie tegen het ANP: „Ik vind het een verschrikkelijke dag. Niet alleen voor mij, maar ook voor het schaatsen. Dat moment om juichend op het podium te staan in Zuid-Korea, dat krijg ik nooit meer terug.”

De Nederlandse schaatswereld reageerde geschokt, woedend, vol ongeloof. Niet alleen Koelizjnikov liep dinsdag tegen de lamp, ook Semen Elistratov (25), regerend Europees en olympisch kampioen shorttrack – en al jaren een geduchte concurrent van het Nederlandse contingent dat wordt aangevoerd door oud-wereldkampioen Sjinkie Knegt. „Er gaan al lang roddels over Russen”, schreef oud-wereldkampioen Niels Kerstholt in een eerste reactie op Twitter. Hij verloor met de Nederlandse ploeg in de olympische relayfinale van Sotsji (2014) onder meer van de Russische winnaars.

Opkomst Russen zorgde voor twijfel

Ja, de verhalen gaan al lang. En ze zijn hardnekkig. Zeker met de opmars van het Russische schaatsen na ‘hun’ Winterspelen in Sotsji (2014), waar de resultaten van het organiserende land nog tegenvielen. Maar de opkomst van Denis Joeskov, en zijn soms onwaarschijnlijke tijden op de 1.500 meter, en Koelizjnikov, de eerste schaatser die de 500 meter aflegde binnen de 34 seconden, roept onder concurrenten al langer vragen op. Niet in de laatste plaats omdat aan beide toptalenten al vanaf jonge leeftijd schimmige dopingzaken kleefden.

De Russische bondscoach Kosta Poltavets, een Oekraïense Nederlander die groot werd bij TVM en officieel nog altijd woonachtig is in Heerenveen, liet de afgelopen jaren niet na zijn Russische schaatsers in bescherming te nemen. „We moeten geen link leggen tussen atletiek en schaatsen, net zo min als je in Nederland een link moet leggen tussen wielrennen en schaatsen”, zei Poltavets in februari nog tegen deze krant, tijdens de WK afstanden in Kolomna. „Ik hoop dat iedereen het schoon doet. Joeskov en Koelizjnikov hebben een flinke rekening betaald voor hun jeugdfouten. Dat moet nooit meer kunnen.” Sterker: mocht Poltavets iets merken van doping, dan zou hij er direct mee stoppen, zei hij. „Dat staat in mijn contract.”

Dinsdag hield Poltavets het kort. „Ik ben ontzettend boos”, zei hij tegenover schaatsen.nl. Tegenover het Russische R-Sport, verbonden aan persbureau RIA Novosti, zei hij de schaatsers gezegd te hebben dat meldonium per 1 januari verboden was.

Overigens is Koelizjnikov de enige van de Russische langebaanschaatsers die is genoemd. Joeskov stond niet op de lijst. Wel riep het vorige week vragen op toen hij zich op de WK allround in Berlijn al na de (door hem gewonnen) 500 meter afmeldde met fysieke klachten, en vertrok.

Als Koelizjnikov inderdaad wordt ontmaskerd, wordt het langebaanschaatsen geconfronteerd met de grootste dopingzaak in zijn lange geschiedenis. Eerder werd weliswaar de Duitse Claudia Pechstein geschorst, maar zij werd nooit officieel betrapt op doping, en vecht haar zaak al jaren aan. De sport had nooit eerder een wereldkampioen in zijn midden die op doping werd betrapt.

33,98

Koelizjnikov, afkomstig uit de noordelijke mijnbouwstad Vorkoeta, ontwikkelde zich na de Spelen van Sotsji in korte tijd tot een absoluut fenomeen op het ijs. Zijn uitzonderlijke kwaliteit schuilt vooral in de techniek waarmee hij zijn kracht op het ijs in snelheid kan omzetten. Zowel op de 500 als de 1.000 meter was de sprinter de afgelopen twee seizoenen nagenoeg onverslaanbaar. In november vorig jaar schreef hij in Salt Lake City geschiedenis door als eerste schaatser de 500 meter af te leggen onder de 34 seconden: 33,98. Het kon nog sneller, meende hij zelf.

Maar de positieve dopingtest van Kolomna wijst er dus vermoedelijk op dat zijn succes meer oorzaken heeft. Koelizjnikov werd in 2012 – hij was 17 jaar oud – al voor twee jaar geschorst, na de vondst van het verboden middel methylhexanamine in zijn lichaam. Dat had te maken, verdedigde hij zichzelf, met een middel tegen verkoudheid.

De schaatswereld zal hem niet sparen als blijkt dat hij opnieuw verboden middelen gebruikte. De reacties waren dinsdag boos, cynisch en bitter. „Dear Pavel”, schreef de Noorse allrounder Håvard Bøkko op Twitter. „If this is true, we don't want to see you again. Ever. Greetings: The Speedskating World.”