Roekeloos talent is nu in balans

In de eerste twee races in de MX2-klasse was Jeffrey Herlings (21) ouderwets superieur. „Een gezonde Herlings heeft geen concurrentie.”

Motorcrosser Jeffrey Herlings vorig jaar tijdens de grand prix in Valkenswaard. foto Chris Keulen

Fijne jongen, Jeffrey Herlings. En een geniale motorcrosser. Vertel de chefs van motorfabrikant KTM wat. De Oostenrijkse firma omarmt der Holländer innig. Maar ook uitzonderlijke fabrieksrijders moeten ten langen leste presteren, vinden zelfs begripvolle bazen.

Na twee jaar heerschappij in de MX2-klasse en even zoveel wereldtitels, stokte de dominantie van Herlings in 2014 en 2015. De oorzaak: eerst een beenbreuk en het jaar daarna een gekreukte heup. Kan gebeuren, maar bij Herlings zagen zijn superieuren een causaal verband met zijn jeugdige roekeloosheid.

Vijfvoudige wereldkampioen Joel Smets, de Belgische sportdirecteur motorcross van KTM, laat aan duidelijkheid niets te wensen over. „Een gezonde Herlings heeft geen concurrentie. Maar met zijn vele kwetsuren heeft hij van zichzelf zijn grootste tegenstander gemaakt. Voor zijn instelling om altijd te willen winnen, en vooral altijd te willen domineren, heeft hij duur leergeld betaald.”

Er volgde afgelopen winter een stevige evaluatie met Herlings, waarin de mannen van KTM hem ervan probeerden te overtuigen dat beheersing een deugd is. Fijn dat Herlings zo gedreven is, fijn dat hij alles – en soms nog meer – voor zijn sport over heeft, maar het zou nog fijner zijn als de begenadigde motorcrosser wat vaker heelhuids finisht, was de boodschap van KTM.

Aanleiding tot het pittige gesprek was overigens niet alleen Herlings’ onstuimigheid, maar ook de vragen: hoe verder na twee verloren jaren? En: in welke klasse? Op basis van zijn rijkwaliteiten is de tweevoudige wereldkampioen de MX2-klasse (maximaal 125cc tweetakt of 250cc viertakt) al lang ontstegen en hoort hij thuis in de hoogste motorcrosscategorie, de MXGP (maximaal 250cc tweetakt of 450cc viertakt). Maar zou die overgang in 2016 verstandig zijn geweest?

Nee, was de conclusie die zelfs door de ambitieuze Herlings werd gedeeld. Nog minimaal één jaar in de MX2 om in 2017 de stap naar de MXGP te maken. En dat heeft niets te maken met de aanwezigheid van de andere motorcross-ster en KTM-rijder, de Italiaanse wereldkampioen Antonio Cairoli, in de hoogste klasse, bezweert Smets. „Ik zal niet wegsteken dat KTM graag een wereldkampioen in zowel de MX2 als de MXGP wil hebben, maar het argument van dubbele belangen speelde geen rol bij de positie van Herlings.”

Vooral Smets heeft, naar zijn zeggen gesteund door de grote bazen in Oostenrijk, sterk aangedrongen op nog één seizoen MX2. „Na twee kommervolle jaren met zware blessures is het belangrijk dat Jeffrey vertrouwen opbouwt”, oordeelt Smets, die met twintig jaar rij-ervaring weet waarover hij praat. „Dat lukt het best in een vertrouwde omgeving, op een motor die hij kent. Voor de uitbouw van zijn carrière is het beter dat Jeffrey dit jaar tot zichzelf komt en geen onnodige blessures oploopt. Daar komt nog eens bij dat hij van zichzelf vindt niet klaar te zijn in de MX2-klasse. Die periode wil hij hoe dan ook afsluiten met een wereldtitel.”

Kunstenaar op twee wielen

Op grond van de resultaten in dit nog prille seizoen lijkt Herlings op de weg terug. De Brabander domineert als in zijn twee kampioensjaren. Hij won zowel de eerste grand prix in Qatar als de tweede in Thailand. En als bevestiging van zijn superioriteit: Herlings won alle vier de manches, wat hem de maximale score van 100 punten voor het WK-klassement opleverde. De concurrentie staat na twee grands prix al op ruime achterstand. Zo kent de motorsportwereld de kunstenaar op twee wielen weer.

Herlings in een rol als comeback kid. En naar Smets’ inschatting als een betere coureur. De sportdirecteur van KTM ziet een ander mens op de motor zitten, volwassener vooral. „Hij is van een puberende tiener in een evenwichtige man veranderd”, stelt Smets tevreden vast. „Jeffrey rijdt dit jaar beredeneerd, vind ik. Een mening die wordt gedeeld door anderen uit zijn entourage. Hij heeft door zijn onstuimigheid twee jaar verspeeld. Dat zal hem niet opnieuw overkomen.”

Smets zegt in dat proces een bescheiden rol te hebben gespeeld. Buiten de wedstrijden, waarbij de Belg altijd aanwezig is, heeft hij bewust veel trainingen van Herlings bezocht. Om hem te observeren, maar vooral om hem aanwijzingen te geven. „Met kleine woordjes om hem te stimuleren of af te remmen, want ik hoef Jeffrey niet te vertellen hoe hij een stuur moet vasthouden.”

Smets heeft de indruk dat de boodschap is aangekomen en Herlings zijn adviezen heeft opgevolgd. De sportdirecteur op zorgzame toon: „Mijn belangrijkste taak was hem vertrouwen geven. En dat is aardig gelukt, heb ik de indruk.”

Terug is de fijnbesnaarde coureur van wie de vele motorcrossliefhebbers genieten. Ze zien weer de technische kunstukjes van Herlings. En dan maakt het de Brabander niet uit of hij op zand of een harde ondergrond rijdt, Herlings beheerst altijd en overal zijn motor. Zijn voormalige trainer John van den Berk zei ooit dat de crosser en ster is in het vinden van de juiste sporen, zelfs als het circuit danig is omgeploegd.

Opluchting

Uit de reacties van Herlings op zijn twee grand prix-overwinningen dit jaar druppelt vooral opluchting door. Hij is blij dat het zo goed gaat, maar vooral dat hij zijn oude vorm weer te pakken heeft. Die vasthouden, is nu zijn belangrijkste opdracht.

Minstens zo belangrijk is dat Herlings het koppie erbij houdt en zijn emoties niet de overhand krijgen. Als hij wordt dwarsgezeten, is hij bij vlagen uiterst explosief. De aard van het beestje kan niet worden weggesneden, maar zover als vier jaar geleden, toen Herlings voor het oog van de televisiecamera de Brit Mel Pocock de huid vol schold, zal hem niet gauw meer gebeuren. En hij zal op Twitter evenmin op kritiek repliceren, dat het hem geen fuck kan schelen. De jongen is een kerel geworden.

    • Henk Stouwdam