Pgb-uitbetalingen verschuiven? Handig voor de staatssecretaris

PvdA en VVD willen staatssecretaris Martin van Rijn van de zorg over pgb’s afhelpen. Deze dinsdag is er een debat in de Kamer.

Staatssecretarissen Klijnsma (l) en Van Rijn. Foto David van Dam

De coalitiepartijen VVD en PvdA willen dat de uitbetaling van de persoonsgebonden zorgbudgetten (pgb’s) wordt weggehaald bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB) om een eind te maken aan de voortdurende chaos bij die uitbetalingen. Maar daarmee wordt, als alles gaat zoals hun bedoeling is, vooral ook een politiek probleem opgelost.

Staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid, PvdA) is de opdrachtgever van de pgb-betalingen en kreeg in die rol tot nu toe de meeste – en hevige – kritiek over zich heen in de Tweede Kamer. De coalitie probeerde al eerder om de aandacht te verdelen, waardoor Van Rijn minder kwetsbaar werd. Hij is niet alléén verantwoordelijk: staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) gaat over de SVB die de betalingen uitvoert.

Ruim twee weken geleden nam Klijnsma in een brief aan de Tweede Kamer de verantwoordelijkheid op zich voor de fraudegevoelige ict-systemen bij de SVB, na een vernietigend rapport daarover. Daarmee werden de pgb-problemen technisch – en dus minder politiek – gemaakt. En áls er iemand politiek verantwoordelijk voor was, dan moest dat dus Klijnsma zijn, die in het kabinet-Rutte II geldt als minder onmisbaar dan Van Rijn.

De SVB leek de pgb-uitkeringen voor patiënten net weer een beetje op orde te krijgen. Daardoor lijkt dit een vreemd moment om die daar weg te halen en over te laten aan gemeenten of zorgkantoren. Maar nu de aandacht naar een oplossing gaat zonder SVB, ook al ligt die ver in de toekomst, leidt dat mooi af van alles wat nu nog mis is bij de Sociale Verzekeringsbank. En daarmee verdwijnt Klijnsma uit de politieke gevarenzone.

Betrokkenen uit de coalitie bevestigen die politieke duiding. Het is wel de bedoeling dat Klijnsma zich dinsdagavond goed redt in het Tweede Kamerdebat, samen met Van Rijn, over de slecht functionerende ict. Komt ze er níét goed uit, dan wordt zij misschien alsnog vooral verantwoordelijk gehouden voor de problemen.

De oppositiepartijen lijken weinig zin te hebben mee te gaan in zo’n scenario. Ze vinden dat de aandacht wel héél makkelijk van Van Rijn naar Klijnsma verschuift.

De bedoeling is dat eerst wordt onderzocht of de SVB die uitbetalingen nog zou moeten doen. En het zou kunnen dat het VVD- en PvdA-plan op een dag goed uitpakt voor patiënten. Maar het lijkt er nu vooral op dat de VVD en de PvdA er in elk geval alvast twee PvdA-staatssecretarissen mee hebben gered.

Alleen in de uitvoering ging maandagochtend iets mis. Het plan stond op de voorpagina van het AD – maar leek ineens alleen van Tweede Kamerlid Sjoerd Potters (VVD) te komen. De PvdA-collega met wie hij het idee heeft bedacht, Otwin van Dijk, werd overvallen door die publiciteit. „Ik pak dat nog wel even op met Sjoerd.”

Sjoerd Potters zegt zelf: „We hebben het er samen over gehad. Maar ik denk toch dat ik iets meer de lead heb gehad dan hij.”

Potters vindt dat de pgb-houders recht hebben te weten waar ze aan toe zijn. „We staan aan de vooravond van een belangrijke beslissing. Gaan we door met de SVB of niet? Daar moet een stevig inhoudelijk debat over komen.”