Studentenbaan in de knel door NS-plan? Eindelijk!

Als de NS studenten uit de spits weert, moeten ze ook ’s avonds naar college en wordt een bijbaan lastig. Net goed, betoogt hoogleraar Jan Bouwens. Werk leidt toch maar af.

Studentenactie 'NK treinreizen' op Utrecht Centraal. Een reactie op het plan van de NS om studenten de spits te laten mijden. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Dinsdag gingen studenten tijdens de spits demonstratief de treinen in om te protesteren tegen het voornemen van de NS om studenten uit de spits te weren. In plaats van de werkende bevolking met hun luxeprobleem lastig te vallen, had de student er beter aan gedaan of meer vakken te volgen of bij de decaan van haar/zijn opleiding te klagen over het feit dat de studie te makkelijk is.

Voor je aan het werk gaat, heb je de kans om technieken aan te leren waarvoor na de studie nooit meer tijd is. Zo is het nodig om weken achter elkaar vele uren te besteden aan wiskunde en statistiek om het voor het begrip noodzakelijke overzicht en inzicht in die vakken te verwerven; een inzicht waar de student de rest van zijn leven profijt van trekt.

Na de studie heeft de student de tijd niet meer om zo diep in de materie door te dringen omdat het dan de werkgever is die een beroep doet op de beste energie die een mens over een dag kan verdelen. De werknemer kan hooguit nog zaken bijleren, maar is geen tijd meer gegund om de grote inzichten te verwerven die deze tijdens zijn studie door zijn harde werken teweegbrengt. De voltijdstudie is dan ook precies bedoeld om zo’n basis in een tijdsbestek van vier tot vijf jaar te leggen. En natuurlijk bestaat het fenomeen parttimestudie, maar ook voor serieuze parttimestudies geldt dat deze alleen maar worden volbracht als harde afspraken met de werkgever kunnen worden gemaakt.

We zien bovendien dat ‘moeilijke’ studies nauwelijks parttime worden aangeboden. Langzaam is in Nederland de gewoonte geslopen om bijbaantjes te hebben waardoor onze voltijdstudies de facto zijn verworden tot parttimestudies. Dat is eeuwig zonde omdat de student zo veel meer kan worden aangeleerd in de tijd die nu wordt verspild aan bijbaantjes. Als je op je 22e afstudeert, kun je nog 45 jaar werken!

Nu investereren, later terugverdienen
Maar de student wil bijbaantjes, zo blijkt nu. Volgens het Nibud verdient de Nederlandse student €332 per maand bij met baantjes. Deze bijbaantjes worden naast sportactiviteiten als argument opgevoerd om niet in de avond naar de universiteit te moeten, de studie is bijzaak. En dat terwijl de kostprijs van een studie zo’n €10.000 bedraagt en je in Nederland een heel jaar mag studeren voor het luttele bedrag van €1.951.

Ook het feit dat men thans moet lenen om in zijn levensonderhoud te voorzien, vormt geen argument. Immers, de studie inclusief het geleende geld moet worden gezien als een investering die later moet worden terugverdiend. Mocht dat niet het geval zijn dan leren we uit recent onderzoek dat we voor studies die een laag inkomen met een hoge sociale waarde combineren we terug moeten naar een beurzenstelsel. Dat is een topic waar studenten met recht aandacht voor mogen vragen.

Studenten die tijd over hebben om bezit te nemen van treinen kunnen die tijd beter besteden aan het volgen van een extra vak. Dat is gratis! Dat hij kiest voor treinontregeling, illustreert hoe weinig ambitie deze Nederlandse student heeft.

Jan Bouwens is hoogleraar accounting aan de Universiteit van Amsterdam.

Lees ook
Straks ontregelt de NS ook nog colleges (Christiaan Weijts)