Zonder begeleiding mislukt de doorsnee moestuinier snel

Supermarktketen AH speelt in op de tijdgeest door weer moestuintjes uit te delen met radijsjes, tomaten en andere groenten. Maar groene vingers heeft niet iedereen.

Pieter Groenewege en Tiemen Knoop Foto’s David van Dam

Maar liefst 44 miljoen groentepotjes deelde Albert Heijn in 2015 uit. De moestuintjes in karton van de supermarkt werden een hype. Dat mondde uit in veel foto’s van ontkiemende miniplantjes op sociale media en ruilcampagnes om de nog missende tuintjes te bemachtigen. Maar ook klonk de klaagzang van mensen van wie de tuinen uitliepen op een mislukking.

Teleurgestelde beginnende tuiniers, dat was geen feest voor de supermarkt. Daarom pakt Albert Heijn de campagne, die deze maandag is begonnen, dit keer anders aan. De supermarkt en het Instituut voor natuureducatie en duurzaamheid (IVN) bieden nu samen een ‘Eerste Hulp Bij Moestuinieren-groeikaart’, een moestuinjournaal op de AH-website en een online community waar mensen met vragen terechtkunnen.

„Niet iedereen is met groene vingers geboren”, erkent een woordvoerder. De supermarkt biedt overigens alleen beginnerssetjes: zodra het ompotten begint, is de liefhebber weer aangewezen op tuincentra en andere winkels.

Opmars van hipstercultuur

„Mensen hebben vaak geen idee wat erbij komt kijken”, vertelt Rien Klop, een hobbyist die al meer dan 30 jaar een moestuin bijhoudt. „Ik heb weleens iemand gezien die na zes weken terugkwam bij zijn moestuin en zich afvroeg waar al dat onkruid vandaan kwam. Je moet het echt onderhouden, weten hoe je je weert tegen konijnen en slakken en leren dat je bijvoorbeeld geen gladiolen naast bomen moet planten.”

Was moestuinieren nog niet zo lang geleden vooral iets voor wereldverbeteraars met autarkische idealen, de afgelopen jaren is het uitgegroeid tot een bredere trend. Albert Heijn liep niet voorop. Een jaar voor de AH-actie zond de VPRO het programma Maartens moestuin uit, waarbij schrijver Maarten ’t Hart toonde wat nou zo mooi is aan het verpoten van venkel en kapucijners. Het programma werd volgens de omroep goed bekeken. Ook amateurtuiniers zeggen dat de populariteit van tuinieren al enkele jaren groeit.

„Voor de plek waar ik aan biologisch-dynamisch tuinieren doe is tegenwoordig een wachtlijst”, aldus Hilly Brak, die een moestuin in de buurt van Houten heeft. „Dat was al voor de actie van Albert Heijn.” Hobbytuinier Pieter Groenewege denkt dat de opmars van de hipstercultuur de populariteit van moestuinieren heeft geholpen. „Die mensen zoeken vaak hun hobby’s buiten de gebaande paden.”

Bij Intratuin Utrecht hebben ze de gevolgen van de AH-actie vorig jaar gemerkt. „Mensen beginnen met die kleine potjes van de Albert Heijn en komen naar ons voor grotere potten, aarde en dat soort dingen. Ook de gratis oppotdagen werden afgelopen keer veel beter bezocht”, vertelt een medewerker.

Ook andere winkels springen in op de hype, blijkt bij een rondje door winkelcentrum Overvecht in Utrecht. De Big Bazar verkoopt zaadjes en plantenbakken. De Hema heeft op de Net Nieuw-tafel kweekpotten en -tuintjes staan. Ook geeft het bedrijf online tips om je moestuin te ‘pimpen’. Winkelketen Action drukt de kweekkist prominent af in zijn folder.

Democratisering van de moestuin

Moestuinieren lijkt dus niet alleen meer een hipster-trend. De democratisering van de moestuin wordt herkend door Uit je Eigen Stad, een Rotterdams restaurant dat ook cursussen moestuinieren aanbiedt. „We zien een gevarieerde groep mensen: twintigers, gepensioneerden, ouders met kinderen, hoogopgeleiden, laagopgeleiden. Moestuinieren is vooral populairder geworden doordat mensen bewuster willen eten en willen weten waar hun voedsel vandaan komt”, aldus medewerker Ilse Boom. Hobbytuinier Groenewege: „Bij mijn moestuin zie ik ouderen, ouders met kinderen, van alles eigenlijk.”

Ilse Boom van restaurant Uit je EIgen Stad hoopt dat de nieuwkomers onder de tuinders doorgroeien van de kartonnen begintuin van Albert Heijn naar een echte moestuin: „Ieder plantje dat uitkomt is toch een klein wondertje. Wie erin slaagt om een courgette te kweken en ziet wat daar allemaal bij komt kijken, zal nooit meer groente in de koelkast laten verleppen.”

    • Casper van der Veen