Partij premier Fico verliest fors in parlementsverkiezingen

Harde antimigratiestandpunten en heftig verzet tegen Europese quota voor de herverdeling van vluchtelingen hebben de Slowaakse premier Robert Fico (51) niet het verwachte succes bezorgd in de Slowaakse parlementsverkiezingen van afgelopen weekend.

Zijn Smer-SD – officieel sociaal-democratisch, in werkelijkheid populistisch en nationalistisch – blijft met 28,3 procent van de stemmen de grootste partij, maar verloor eenderde van haar vorige stemmental, en haar meerderheid in het parlement.

Ondanks Fico’s aanhoudende antivreemdelingenretoriek en verzet tegen de opname van vluchtelingen hebben Slowaken hun stemmen gespreid over een breed veld van voornamelijk rechtse partijen. Ontevredenheid over de slechte toestand van onderwijs en gezondheidszorg werkten, net als corruptieschandalen, in het nadeel van Fico’s partij.

Het xenofobe klimaat in Slowakije lijkt wel gevolgen gehad te hebben voor de uitslag. Plaats twee en drie gingen naar liberale en conservatieve oppositiepartijen, maar ook de nationalistische Slowaakse Nationale Partij (SNS) en de ultrarechtse Volkspartij Ons Slowakije (LS’NS) haalden elk meer dan 8 procent van de stemmen. De leider van die laatste partij sprak eerder openlijk zijn bewondering uit voor Jozef Tiso, leider van de fascistische Slowaakse republiek, een vazalstaat van nazi-Duitsland.

Coalitieonderhandelingen dreigen stroef te verlopen. Fico hintte al op de mogelijkheid van vervroegde verkiezingen. Hoe dan ook suggereert het huidige resultaat geen grote koerswijzigingen in het buitenlandbeleid van Slowakije, dat Nederland in juli opvolgt als EU-voorzitter. Een nieuw kabinet zal waarschijnlijk blijven inzetten op harde begrotingsdiscipline in de eurozone, waar ook Slowakije lid van is, en zich blijven verzetten tegen de herverdeling van vluchtelingen over de EU. De kunst zal daarbij zijn om tegelijk de Schengenzone – van groot economisch belang voor Slowakije – te vrijwaren.

    • Roeland Termote