Premier Rutte is ‘gematigd positief’ over migratietop

Ondertussen heeft VVD-fractieleider Halbe Zijlstra opgeroepen tot sancties tegen Turkije als het land afspraken over vluchtelingen niet nakomt.

Minister-President Mark Rutte (M) komt aan bij de Europees-Turkse topconferentie over de vluchtelingencrisis. Foto: ANP/JONAS ROOSENS

Premier Rutte is gematigd positief over de slagingskans van de EU-top over de migratiecrisis. Die begint maandagmiddag in Brussel. Alle 28 regeringsleiders van de EU zijn bij het overleg aanwezig, alsmede de Turkse premier Ahmet Davutoglu.

Zondagavond hadden Rutte en de Duitse bondskanselier Merkel tijdens een diner al overleg gehad met Davutoglu. Over wat daar is besproken en of Turkije enige toezeggingen heeft gedaan, wilde de premier tegenover het ANP niks kwijt. Volgens Rutte waren “deze gesprekken bedoeld om vandaag echt zo groot mogelijke stappen te zetten.” Europees president Donald Tusk zei vrijdag ook al optimistisch te zijn over het topoverleg. Hij zag voor “het eerst sinds het begin van de migratiecrisis een Europese consensus ontstaan.”
Tegen Reuters zei Davutoglu voorafgaand aan het overleg dat de bijeenkomst een “keerpunt” zal zijn.

“Ik weet zeker we deze uitdagingen aan kunnen; Turkije is klaar om met de EU samen te werken. Turkije is daarnaast klaar om een lidstaat van de EU te worden. Ik hoop dat deze bijeenkomst niet alleen gericht zal zijn op migratie, maar ook op het toetredingsproces van Turkije tot de EU. Het zal een succesverhaal worden en een positief keerpunt in onze betrekkingen.”

Turkije moet economische migranten terugnemen

Inzet van het overleg is onder meer dat Turkije alle economische vluchtelingen die via het land naar de EU reizen, terugneemt. Turkije en Athene maakten daar al afspraken over, maar in de praktijk kwam daar tot op heden nog niet veel van terecht. Turkije leek vorige week echter een begin daarmee te maken, toen het driehonderd economische vluchtelingen terugnam uit onder andere Tunesië en Algerije, zo schreef NRC-correspondent Stéphane Alonso eerder al:

De Turkse actie was het eerste concrete bewijs dat Ankara al zijn kaarten aan het inzetten is op het zogenoemde Merkel-Samsom-plan. Dat komt erop neer dat de EU legitieme vluchtelingen uit Turkije overneemt, als Turkije mensen terugneemt die illegaal zijn vertrokken. Legale, ordelijke migratie in ruil voor minder illegale, chaotische migratie. Vliegtuigen in plaats van bootjes. De pleitbezorgers hiervan zijn de Duitse bondskanselier Angela Merkel en, in Nederland, PvdA-leider Diederik Samsom.

In ruil daarvoor zouden Turkse burgers het recht krijgen op visumvrij reizen door de EU en perspectief op lidmaatschap van de Unie, waar Davutoglu maandagochtend wederom op hintte. Ook krijgt het land financiële ondersteuning om vluchtelingen op te vangen.

Zijlstra: sancties tegen Turkije

In het radioprogramma Met Het Oog Op Morgen zei PvdA-leider Diederik Samsom dat Europa jaarlijkse “substantiële aantallen” vluchtelingen uit Turkije moet opnemen. Dat zou een einde moeten maken aan de illegale migratiestromen. Volgens Samsom zou Nederland in een dergelijk scenario 30.000 vluchtelingen opnemen (“een stabiele hoeveelheid”), wat een stuk lager ligt dan de 60.000 van vorig jaar. Coalitiepartner VVD zou het volgens Samsom eens zijn met een dergelijk plan. Tegenover het ANP wil een woordvoerder van de liberalen echter geen aantallen noemen.

VVD-fractie leider Halbe Zijlstra liet maandagmorgen in het programma Goedemorgen Nederland weten dat de EU economische sancties moet instellen tegen Turkije als dat land de afspraken over vluchtelingen niet nakomt. Hij denkt daarbij aan een beperking van de export van bepaalde goederen naar Turkije.