Hij loodste ons naar het paradijs

Arjen van Veelen schrijft wekelijks over een nieuwsfoto. Vandaag: over de vermoorde oprichter van Eliza was here

Vrijdag werd ondernemer Koen Everink vermoord. Hij was oprichter van reisbureau Eliza was here. Slogan: ‘Waar iedereen rechts afslaat, gaat Eliza linksaf’.Dat wist niet iedereen, hij was vooral bekend als de man die klappen kreeg van Badr Hari. Als een slachtoffer, dus.

Ik dacht altijd dat Eliza niet echt bestond, alleen op billboards op treinstations. Dat ze verzonnen was door een reclamebureau. Eliza leek me iemand die zogenaamd onbewoonde eilanden tot de nok vol boekte. Uniek voor iedereen met een €€€-budget.

Maar Eliza bestond echt, leerde ik. Volgens verschillende interviews had Everink zelf half Europa afgestruind op zoek naar paradijsjes. Eliza was daadwerkelijk here. Alleen heette ze Koen. Eliza was een man met een groot, kaal, eivormig hoofd, met fonkelende donkere ogen.

Op een of andere manier klopt dat slagershoofd niet bij het zoete rosé-imago van Eliza. Koen leek echt een Koen. Een hardwerkende horecaondernemer, de straffe chef-kok van onze zonvakanties. Maar in die ruwe bolster zat kennelijk Eliza. Iemand die gelukkig werd van andermans geluk. „In gedachte zie ik mijn klanten al met een glaasje rosé op het terras”, zei hij op zijn 31ste tegen de Volkskrant. Hij was toen bijna vier maanden per jaar bezig met het speuren naar paradijsjes.

Everink was een ontdekkingsreiziger, de Livingstone van de reisbranche. Hij speurde naar dat ene onontdekte terrasje, dat alleen per touwladder bereikbaar was, en waar je zo leuk handgevangen vis kon eten als je het juiste wachtwoord gaf aan de oude visser tien stappen links van de blauwe steiger.

En die geheimtip fluisterde hij dan in de oren van tienduizenden.

Ondernemers die vermoord worden, kunnen in Nederland zelden rekenen op groot maatschappelijk medelijden. Ondernemers zijn hier sowieso altijd een beetje verdacht. Helemaal als ze vermoord worden. ‘Die zal wel foute vrienden hebben gehad, type Endstra’, is al snel de reactie. Zakelijke term: een afrekening.

Zo iemand was Everink niet. Hij was, volgens misdaadverslaggevers, zuiver op de graat. Een Twentenaar van eenvoudige komaf: zijn ouders hadden geen geld voor luxe vakanties. Zelf was hij opgeklommen tot bon vivant met een smurfenblauwe Ferrari. (Een smurfenblauwe Ferrari, ja, mag dat niet?) En er schuilde die lieve Eliza in hem.

Hij begon zijn carrière met de verkoop van schilderijen die goedkoop waren ingekocht in China. Dan vertelde hij dat hij kunststudent was. Je kunt het sjoemelen noemen. Maar beter is: Everink had al vroeg door wat de beleveniseconomie is: het gaat om de erváring van authenticiteit.

Tienduizenden mensen heeft hij zo naar het paradijs geloodst. Denk je eens in hoeveel vakantiekeuzestress hij de mensheid heeft bespaard.

Nu is hij doodgemaakt, thuis, op een koude vrijdag, zo’n dag om strandvakanties te boeken. Zijn dochtertje van zes trof hem als eerste aan.

Wie heeft het gedaan? Badr Hari? Weten we niet; we weten alleen dat Hari al een keer geprobeerd heeft hem aan gort te slaan, maar dat zegt niets. En we weten dat Everink nog steeds bang was. „Zelfs hier in mijn eigen dorp word ik aangesproken of zelfs uitgescholden door jonge Marokkanen”, zei hij tegen De Telegraaf. Eerder, tegen NRC: „Laatst stond ik op een receptie in een café. Drukte, warm, beetje dringen tussen de tafeltjes. Tikt iemand op mijn schouder. Ik schrik. Niet normaal. Die man wilde alleen even zeggen dat ik bijna in zijn bord eten hing.”

Het leek alsof de reislustige man een beetje paranoïde werd. Of misschien zijn reislust en paranoia wel ongeveer hetzelfde. De Eliza in hem ging liever even weg. Naar Australië, tennis kijken. Hij vertelde onlangs dat hij meereisde met proftennissers Robin Haase en Igor Sijsling. Hij had zich opgeworpen als hun „luxe loopjongen”. Hielp ze met het bespannen van rackets, drankflesjes klaarzetten. „Ik ken mijn plek”, zei hij in De Telegraaf. Hij deed het als therapie.

Het onrechtvaardige is dat Badr Hari een cultheld werd. Hari kreeg een biografie. En een van Nederlands bekendste schrijvers, Leon de Winter, complimenteerde hem na zijn molestatie van de ondernemer. Er kwam zelfs een Badr Hari-excursie in Amsterdam.

Everink zou ook een boek verdienen. Of bestaat zijn autobiografie al? Op de website van Eliza was here kun je de reisnotities lezen van Eliza. Je zou ze met wat goede wil kunnen lezen als zijn vakantieherinneringen. Bijvoorbeeld: „Ik geniet van de herder die met zijn kudde geiten over een kale vlakte trekt. Dit is het authentieke Griekenland.” Of: „Ik zag de zon ondergaan over een okergeel landschap vol pijnbomen en cipressen. Toscane.”

Ik hoop dat hij in de hemel is. En als de hemel is volgeboekt, omdat iederéén daar al naar toe wil, dat hij linksaf is geslagen, naar het strandje dat echt niemand kent.