Een geloofwaardige Mandela

Amandla! Mandela in DeLaMar Foto Piek Fotografie

„De mensen kopen er nu een kaartje voor”, monkelt de Mandela-figuur als hij een paar jaar na zijn vrijlating terugkeert naar het Robbeneiland waar hij 27 jaar lang gevangen heeft gezeten. Hier speelt zich de openingsscène van de musical Amandla! Mandela af, die vervolgens een terugblik biedt op de decennia van ‘s mans vrijheidsstrijd.

Amandla! Mandela, geschreven en geregisseerd door Koen van Dijk, werd in 2009 voor het eerst gespeeld – ook toen met Kenneth Herdigein als held van menselijk formaat. Het belangrijkste verschil met de oerversie schuilt in de stroomlijning die de voorstelling heeft ondergaan en in de nieuwe muziek van Paul de Munnik.

Wat bleef, is de gedempte toonzetting waarin de dilemma’s in Mandela’s leven en werken niet worden weggemoffeld en dus ook te zien is hoe Zuid-Afrika in de jaren tachtig ternauwernood ontsnapte aan een gewelddadige burgeroorlog.

Evenmin wordt verzwegen dat Winnie Mandela zich tijdens de gevangenschap van haar man steeds meer losmaakte van diens principiële geweldloosheid. Hun echtelijke breuk is niet meer dan een kort scènetje, maar het geserreerde spel van Kenneth Herdigein en Joanne Telesford (als Winnie) maakt het wederzijdse verdriet goed zichtbaar. „Keer op keer heb ik m’n land vóór laten gaan”, moet Mandela erkennen.

Herdigein is in deze rol nog beheerster geworden dan hij in 2009 al was – met zijn stramme tred en zijn ietwat plechtstatige voordracht. Vanaf het begin is hij een geloofwaardige Mandela, in elke fase van diens leven. Tegenover hem speelt Peter Bolhuis met grote intensiteit alle blanke machthebbers, inclusief de danig in het nauw gerakende president Botha en diens opvolger De Klerk.

Sober maar doeltreffend zijn de toneelbeelden die soepel schuivend de ene na de andere locatie verbeelden – van de townshipdemonstraties via de rechtzittingen tot Robbeneiland.

De klankkleur van de voorstelling wordt vooral bepaald door de strak spelende band en door de zangers van het Khayelitsha United Mambazo Choir die met hun Afrikaanse a capella in diverse groepsscènes excelleren. Des te spijtiger is daarom het gebrek aan een opwindende symbiose tussen de Afrikaanse en Europese muziekstijlen die hier te horen zijn. De door Paul de Munnik geschreven nummers zijn af en toe welluidend genoeg, maar ontberen vaak de aanstekelijkheid die Paul Simon ooit creëerde op zijn Graceland-album. Alleen tijdens de al uit 1984 daterende hymne Free Nelson Mandela, die in deze musical natuurlijk niet kon ontbreken, ontstaat er aanleiding tot ongeremd meeklappen.