Minister protesteerde over werkwijze lobbyist Ben Bot

Bij oud-bewindsman Ben Bot lopen diplomatie in dienst van de overheid en commercieel lobbywerk in elkaar over.

Minister Ploumen (Buitenlandse Handel, PvdA) heeft bij scheepsbouwer Damen Shipyards geprotesteerd tegen de werkwijze van oud-minister Ben Bot, die door Damen als lobbyist was ingehuurd. Dat blijkt uit onderzoek van NRC.

Bot, van 2003 tot 2007 minister van Buitenlandse Zaken (CDA), probeerde in 2014 van Ploumen een verklaring van geen bezwaar te krijgen voor de export van marineschepen van Damen. Maar dat deed hij in een gesprek met de minister dat hij had gevraagd in een niet-commerciële hoedanigheid: als bestuurder van Radio Nederland Wereldomroep en als voorzitter van de raad van toezicht van het Nederlands Instituut voor Meerpartijendemocratie. Bot had gezegd dat hij wilde praten over de situatie in Egypte.

Lees ook het achtergrondverhaal: ‘Oud-minister Bot wil graag een afspraak’

 

Daarna zocht Bot ook contact met de persoonlijke secretarissen van minister van Buitenlandse Zaken Koenders en Ploumen. Daarbij speelde hij beide secretarissen tegen elkaar uit, vond Ploumen. In een gesprek met de top van Damen maakte ze duidelijk hier niet van gediend te zijn.

Ben Bot (78), werkzaam voor het Haagse lobbykantoor Meines Holla & Partners, kwam eerder in opspraak door zijn lobbywerk en gebrek aan transparantie. Vorig jaar bleek hij bij het Openbaar Ministerie gelobbyd te hebben voor een uit Libië afkomstige zakenman die onder meer verdacht wordt van het wegsluizen van 28,5 miljoen dollar uit Libische staatsfondsen. De oud-minister probeerde op persoonlijk briefpapier het OM te bewegen het bevroren vermogen van de zakenman vrij te geven. Daarbij verzweeg dat hij dat deed als ingehuurd lobbyist.

De minister wil niet ingaan op de kwestie. Een woordvoerder zegt: „Het ministerie beoordeelt alle aanvragen en proefaanvragen voor wapenexportvergunningen aan de hand van dezelfde criteria. Minister Ploumen onderhoudt als minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking veel contacten met veel Nederlandse bedrijven. Zij hecht aan rechtstreekse contacten met bedrijven zonder tussenkomst van lobbyisten.”

Het onderzoek van NRC wijst ook uit dat Bot als minister betrokken was bij dossiers waarin hij en zijn kantoor eerder gelobbyd hadden. De omgekeerde situatie deed zich ook voor. NRC vroeg aan acht ministeries naar de contacten van de politieke leiding met lobbyist Bot sinds 2007. In totaal waren er negentien gesprekken, met de premiers Balkenende en Rutte, en met tien ministers en staatssecretarissen. Bot wilde niet meewerken aan de totstandkoming van het artikel.

Er zijn geen bindende regels voor openheid door lobbyisten. Voor zulke regels wordt wel gepleit, onder meer door integriteitswaakhond Transparency International. Directeur Anne Scheltema Beduin: „Je moet transparant zijn over namens wie je komt, zeker als je net uit de politiek komt.” Transparency pleit voor een ‘adempauze’ van twee jaar voor politici voor ze commercieel mogen doen, om de indruk van belangenverstrengeling te voorkomen.