Met Donald Trump belandt Amerika in een lange recessie

De voormalige Republikeinse presidentskandidaat Mitt Romney nam donderdag stelling tegen partijgenoot Donald Trump. Hieronder een iets ingekorte versie van de toespraak die in de VS veel losmaakte.

Warren Buffett had gelijk toen hij vorige week zei dat „de kinderen die nu in Amerika worden geboren de gelukkigste lichting uit de geschiedenis zijn”. Dat wil niet zeggen dat we geen reële problemen en serieuze uitdagingen hebben. Er is in ons land nog altijd armoede en de lonen blijven achter. De gruwelijke bloedbaden in Parijs en San Bernardino, de atoomambities van de Iraanse mollahs, de agressie van Poetin, de groeiende assertiviteit van China en de Noord-Koreaanse kernproeven bevestigen dat we in moeilijke en gevaarlijke tijden leven.

Maar als we de juiste keuzen maken, zal de toekomst van Amerika nog beter zijn dan ons verleden, en ook beter dan ons heden. Als we daarentegen onbesuisde keuzen maken, zal de rooskleurige horizon die ik voorzie zich nooit aandienen. Laat ik het duidelijk stellen: als wij Republikeinen Donald Trump als onze kandidaat kiezen, zullen de vooruitzichten op een veilige en welvarende toekomst sterk afnemen.

Ten eerste: de economie. Zouden Trumps plannen ooit worden uitgevoerd, dan belandt ons land in een langdurige recessie.

Een paar voorbeelden: zijn beoogde sancties van 35 procent zouden tot een handelsoorlog leiden, met als gevolg prijsverhogingen voor de consument, banenverlies in de exportsector en een vlucht van ondernemers en bedrijven. Door zijn belastingplan, in combinatie met zijn weigering om bestaande rechten te herzien en eerlijk naar de bestedingen te kijken, zouden het begrotingstekort en de staatsschuld exploderen. Dus ook al heeft Trump maar heel weinig specifieke economische plannen gepresenteerd, het weinige dat hij heeft gezegd is genoeg om te weten dat zijn beleid heel slecht zou zijn voor Amerikaanse werknemers en Amerikaanse gezinnen.

Maar wacht even: hij is toch een enorm geslaagde zakenman die weet waar hij het over heeft? Nee hoor. Zijn faillissementen waren de doodsteek voor kleine bedrijven en de mannen en vrouwen die daar werkten. Hij heeft zijn bedrijf geërfd, niet opgebouwd. En wat is er met Trump Airlines gebeurd? Hoe staat het met de Trump Universiteit? En wat te denken van het Trump Magazine en van Trump Vodka en Trump Steaks, en van Trump-hypotheken? Een zakelijk genie is hij waarachtig niet.

Toegegeven, niet elke maatregel die hij voorstelt is slecht. Hij wil Obamacare afschaffen en vervangen. Hij wil banen uit China en Japan terughalen. Maar zijn recepten hiervoor zijn krakkemikkig. In het laatste debat wist hij zich van zijn plan voor de gezondheidszorg niet meer te herinneren dan hij de verzekeringsgrenzen tussen de staten wilde opheffen. Om met succes banen terug te halen, is serieus beleid nodig, en hervormingen waardoor bedrijven zich juist in Amerika willen vestigen. Je kunt ondernemingen niet door sancties laten doen wat je wilt. Eerlijk gezegd zijn nu de enige serieuze beleidsvoornemens voor het scala nationale uitdagingen waarvoor we staan, afkomstig van Ted Cruz, Marco Rubio en John Kasich. Een van deze mannen hoort de Republikeinse kandidaat te zijn.

Ik weet dat sommige mensen willen dat de strijd gestreden is. Ze kijken naar de geschiedenis en zeggen dat een trend als Trump niet te stuiten is. Zou kunnen. Maar de regels van de politieke geschiedenis zijn in deze campagne vrijwel allemaal in de versnipperaar verdwenen. Als de andere kandidaten de handen ineen weten te slaan, denk ik dat we iemand kunnen nomineren die de presidentsverkiezingen kan winnen en die de waarden en de politiek van het conservatisme zal vertegenwoordigen. Gelet op het selectieproces van de gedelegeerden betekent dit dat ik in Florida op Marco Rubio en in Ohio op John Kasich zou stemmen, en in de overige staten op Ted Cruz of wie van de andere twee kandidaten daar ook de beste kans heeft om Trump te verslaan.

Dan over de nationale veiligheid. Nu al schrikken onze bondgenoten van Trumps holle retoriek en voedt hij daarmee de vijandschap van onze vijanden. Wie alle moslims beledigt, zal velen van hen weerhouden om voluit samen met ons op te trekken in de dringende strijd tegen IS. En waarom? Moslimterroristen hoeven toch alleen maar over hun godsdienst te liegen om ons land binnen te komen?

Wat hij in 60 Minutes over Syrië en IS heeft gezegd, mag wel gelden als het belachelijkste en gevaarlijkste idee uit de huidige campagne: laat IS Assad maar afmaken, zei hij, en dan ruimen wij de restanten wel op. Staat u daar eens bij stil: de gevaarlijkste terreurorganisatie ter wereld een land laten overnemen? Dat is de roekeloosheid ten top.

Donald Trump houdt ons voor dat hij heel, heel slim is. Maar als het om buitenlands beleid gaat, ben ik bang dat hij echt verre van slim is.

Ik ben lang niet de eerste die tot de slotsom komt dat hij de inslag van een echte president mist. Het gaat hier tenslotte om iemand die de spot dreef met een gehandicapte verslaggever, die de vragen van een journaliste aan haar ongesteldheid toeschreef, die een rivaal die toevallig een vrouw was bespotte om haar uiterlijk, die opschepte over zijn affaires en die zijn toespraken met platvloersheden doorspekt.

Donald Trump zegt dat hij bewondering heeft voor Vladimir Poetin, terwijl hij George W. Bush een leugenaar heeft genoemd. Dat is een verknipt voorbeeld van kwaad dat boven goed gaat. Oneerlijkheid is Trumps handelsmerk: hij beweerde dat hij zich duidelijk en krachtig tegen de inval in Irak had uitgesproken. Mis, hij pleitte daar juist voor. Hij zei dat hij in New Jersey duizenden moslims 9/11 had zien vieren. Mis, hij heeft niets van dien aard gezien. Hij heeft het zich verbeeld. Hij heeft niet de inslag van een evenwichtige, bedachtzame leider. Zijn verbeelding mag niet aan echte macht worden gekoppeld.

De president van de Verenigde Staten is sinds jaar en dag de leider van de vrije wereld. De president en dus ook de kandidaten van de grote partijen bepalen mede het beeld van Amerika bij miljarden mensen. Elk van hen draagt de verantwoordelijkheid een voorbeeld voor onze kinderen en kleinkinderen te zijn.

Denk aan de persoonlijke eigenschappen van Trump, de grote mond, de hebzucht, de opschepperij, de vrouwenhaat, de onzinnige stukjes schooltoneel. We hebben hem lang ‘The Donald’ genoemd. Hij is de enige in Amerika bij wie we een lidwoord voor zijn naam hebben gezet. En niet vanwege eigenschappen die we bewonderden.

Stel nu eens dat uw kinderen en kleinkinderen zich gedragen als hij. Zou u daar blij mee zijn? We hebben toch wel vaker gezien wat er gebeurt als mensen in vooraanstaande posities niet de fundamentele verantwoordelijkheid van eerbaar gedrag op zich nemen? En telkens schaadde dat ons land. Kijk hoe hij reageert op mijn toespraak van vandaag. Zal hij over onze politieke meningsverschillen beginnen of mij met alle denkbare middelen onder de gordel aanvallen? Dan weet u misschien wel genoeg over zijn inslag, zijn evenwichtigheid en zijn geschiktheid om president te worden.

Trump geniet van elke peiling die het beeld weerspiegelt dat hij van zichzelf heeft. Maar uit de peilingen blijkt ook dat hij van Hillary Clinton zal verliezen. Iemand die zo onbetrouwbaar en oneerlijk is als Hillary Clinton mag geen president te worden. Maar een nominatie van Trump opent de weg naar haar overwinning.

Ronald Reagan citeerde vaak een Schotse filosoof die voorspelde dat democratieën en beschavingen niet langer konden duren dan zo’n 200 jaar. John Adams schreef: „Bedenk dat democratie nooit lang duurt. Algauw slijt ze, put ze zich uit en vermoordt ze zichzelf. Er is nog nooit een democratie geweest die geen zelfmoord pleegde.” Ik denk dat Amerika deze sombere voorspellingen om twee redenen heeft gelogenstraft.

Ten eerste zijn we gezegend geweest met grote presidenten, met reuzen onder ons. Van meet af aan is ons land geleid door mannen met karakter, integriteit en onbaatzuchtigheid. Geen van hen was volmaakt. Maar ze handelden steevast vanuit de wens om te doen wat goed was voor Amerika en voor de vrijheid.

De tweede reden is dat we gezegend zijn met een groot volk, een volk dat op elk beslissend keuzemoment de belangen van het land boven het eigenbelang heeft gesteld.

Er is een verband tussen die twee dingen: onze presidenten hebben steeds opgeroepen om pal te staan als het erom ging. John F. Kennedy vroeg ons te bedenken wat we voor ons land konden doen. Lincoln deed een beroep op het beste in onszelf om de eenheid te redden. Het binnenlands beleid van Donald Trump daarentegen zou tot een recessie leiden. Zijn buitenlandse politiek zou Amerika en de rest van de wereld minder veilig maken. Hij mist de inslag én het inzicht om president te worden.