Kleine brouwer kampt met hoptekort

Hop is schaars door de toenemende populariteit van speciaalbier en een slechte oogst

Brouwmeester Maurice Diks aan het werk in de Texelse Bierbrouwerij. Foto Kees van de Veen

Geen hip café zonder IPA. Dit speciaalbier, voluit India Pale Ale, is rijk aan hop – een natuurlijk conserveringsmiddel – en werd eeuwen geleden gebrouwen voor de export per verre zeilreis. Tegenwoordig heeft elk waardig biercafé IPA op de tap. Voorlopig althans, want de hop raakt op. Kleine brouwers van speciaalbier kampen met een tekort, stelt het samenwerkingsverband Klein Brouwerij Collectief, waarbij 153 kleine en middelgrote brouwers zijn aangesloten. Sommigen zijn al gestopt met het brouwen van bepaalde bieren, zeggen zij tegen NRC.

1 Waarom is hop nu schaars?

In de eerste plaats door de oogsten van het afgelopen jaar. Die waren met name in Europa beroerd, vanwege de droge zomer. Nederlandse brouwers halen hun hop vooral uit Engeland, Duitsland, Tsjechië en de Verenigde Staten. Nederland heeft geen goed klimaat voor hop – al wordt dat hier sinds de Middeleeuwen wel geteeld. „Het is met hop als met wijndruiven”, zegt Vincent Buijs van brouwerij Breugem uit Zaandijk (90.000 liter vorig jaar). „Het kan wel in Nederland, maar je krijgt niet de krachtige smaak die je wilt.”

Een tweede reden is de groeiende populariteit van speciaalbieren. Er worden nu twee keer zoveel speciaalbieren gebrouwen als zeven jaar geleden. En voor speciaalbieren is veel meer hop nodig dan voor gewone pils. Wel tien tot twintig keer zoveel. Waarom de speciaalbieren als de IPA en Imperial Stout nu zo in trek zijn, is onduidelijk. De trend is overgewaaid uit de VS, denken de brouwers. De smaak van IPA is bitterder dan die van pils en de geur fruitiger. Het alcoholpercentage ligt hoger.

2 Wat zijn de gevolgen van het hoptekort?

De prijzen van bepaalde hopsoorten zijn vervijfvoudigd, zegt Buijs van brouwerij Breugem. „Dus de prijs van ons bier gaat ook omhoog.” En omdat de Pacifica-hop (er zijn zo’n 80 soorten) al een poos niet leverbaar is, heeft Breugem de productie van een IPA tijdelijk stilgelegd. De brouwerij is nu bezig een jaarcontract af te sluiten met een leverancier, om niet steeds mis te grijpen.

SBI is de inkooppartner van de meeste Nederlandse kleine brouwers. Volgens eigenaar Pieter van Rooij is hop al ruim een half jaar moeilijk te krijgen. De oogst zou vorig jaar 30 tot 50 procent minder hebben opgeleverd. Zijn klanten vechten om bepaalde types, zoals Amerikaanse hop Citra (sterke citrusgeur- en smaak). Die is nu helemaal uitverkocht. SBI raadt brouwers als alternatief de hop Mosaic aan – maar die is bijna uitverkocht.

Sander Coenraads Nederveen, van de Amsterdamse brouwerij Oidipus (240.000 liter vorig jaar) probeerde bij gebrek aan een type hop „met een cocktail aan andere hops de smaak te benaderen”. Dat lukte, zegt Coenraads Nederveen, maar die vervangende hop raakte ook op. Toen is dat biertje tijdelijk van de markt gehaald.

Volgens de Vereniging Nederlandse Brouwers, een koepelorganisatie voor de tien grootste Nederlandse brouwers, hebben zij geen last van het hoptekort. Zij hebben langjarige contracten met hopleveranciers.

3 Is hop wel nodig?

Hop geeft bier zijn typische bittere smaak. Om tegenwicht te bieden aan de zoetige smaak van mout, is hop essentieel, vinden brouwers. Hop was niet altijd zo populair. Zo maakte hop volgens de twaalfde-eeuwse abdis en plantkundige Hildegaard van Bingen melancholiek.

    • Leonie van Nierop