Bij nieuw ritueel eerste kievitsei blijft ei in de wei

De Commissaris van de koning komt voortaan naar het ei en geeft de vinder zijn beeldje.

Aan het begin van de avond gaan alle leden van de Friese vogelwachten staan. Het lied ‘it heitelân’ wordt op deze jaarlijkse ledenvergadering in een zaaltje in Wommels ingezet. Het gaat over de liefde voor het Friese land: de weilanden, het vee, de bloemen en vogels. Vogelwachters zijn vaak ook kievitseierenzoekers en ze voelen zich echte natuurliefhebbers.

Nu staat de ruim 150 jaar oude Friese traditie van het eitjes zoeken en rapen onder druk. Net als vorig jaar mogen er dit jaar geen kievitseieren geraapt worden. Het bestuur van de Bond van Friese Vogelbeschermingswachten (BFVW) heeft daarom een alternatief bedacht, dat het vanavond voorlegt aan de leden.

Traditiegetrouw mag de vinder van het eerste Friese kievitsei het eitje op het provinciehuis aanbieden aan de Commissaris van de Koning. Bij de korte ceremonie krijgt de vinder een oorkonde, een vindersloon en de ‘sulveren ljip’ (de zilveren kievit). Het bestuursvoorstel is om de Commissaris naar het eitje te brengen. Daar ter plekke in het weiland krijgt de eerste vinder dan het in Friesland felbegeerde beeldje.

Elk jaar trekken duizenden Friese eierzoekers de landerijen in op zoek naar de gespikkelde eitjes. Na het rapen volgt de nazorg waarbij nestbeschermers worden geplaatst. „Nesten en jonge weidevogels beschermen is de basis van ons werk”, zei BFVW-voorzitter Rendert Algra gisteren tijdens de vergadering. Friesland is de enige plek in Nederland waar het zoeken van kievitseieren nog mag. Dat is overigens aan strakke regels gebonden. Alleen BFVW-leden mogen rapen. En alleen van 1 maart tot 1 april of tot het quotum (6.000 eieren) gehaald is.

Hoe gaat het met de kievit

De provincie Fryslân moet elk jaar een ontheffing afgeven voor het eierzoeken. Maar begin vorig jaar floot de Raad van State de provincie terug: onvoldoende was onderbouwd dat het goed gaat met de kievit in Friesland. Daarom werd rapen vorig jaar niet toegestaan. En ook dit jaar is het verboden, want de provincie besloot dit jaar geen ontheffing aan te vragen.

Een onderzoek van SOVON eind vorig jaar speelde bij dat besluit mee: de kievitenstand in Friesland was de afgelopen vijftien jaar met 19 procent afgenomen. Volgens Algra heeft het meenemen van kievitseieren geen enkel effect op het aantal kieviten. „Jonge vogels hebben door de lage temperaturen amper overlevingskansen.” Hij wil een onafhankelijk onderzoek dit laten bevestigen. Predatoren als vossen en roofvogels spelen wel een rol bij de achteruitgang, net als de intensieve landbouw, aldus Algra.