Algemeen beschaafde computerkennis

Hoe belangrijk is het om te weten hoe de apparaten om ons heen werken? En: hoe precies zou je dat dan moeten weten? Eén ding is duidelijk: wie niks weet, is een slaaf van zijn omgeving en leeft in feite in een magische wereld waarin auto’s zich levend op benzine voortbewegen en plaatjes als door een wonder op een scherm verschijnen. Dat gelooft niemand. Maar wie geen enkel idee heeft hoe een computerscherm zijn pixels weergeeft, of wat ongeveer het verschil is tussen die oude elektronenbuizen, de vertrouwde lcd-schermen en de moderne plasmaschermen mist toch wel mentale grip op zijn omgeving.

Met computers en smartphones is het duidelijk. Wie zich als een aap (of beter nog: een duif) heeft aangeleerd de juiste knoppen in te drukken voor gewenste resultaten, kan zich volstrekt gelukkig achten. Totdat er op het scherm iets onverwachts en onomkeerbaars gebeurt. Dan heerst onmacht.

Verderop in deze bijlage vertelt Warna Oosterbaan een meeslepend verhaal over een mooi initiatief om jonge mensen, maar eigenlijk: iedereen, wat dieper in de elektronica om ons heen te laten kijken. Het is ook maatschappelijk van belang. Want de verspreiding van dat handige, zelf-programmeerbare basiscomputertje Raspberry Pi begon toen een Britse computerwetenschapper merkte dat zijn eerstejaars informatica-studenten weinig meer van hardware wisten en ook amper hadden gestoeid met computertalen. Niks vooruitgang! Dit was een flinke achterstand op de eerdere generaties, die alles nog zelf hadden moeten doen, met ms-dos en basic op computers zonder grafische interface. Dat was de tijd dat zelfs een gewone gebruiker gedwongen kon zijn om zelf een stuurprogrammaatje voor zijn nieuwe matrixprinter samen te stellen. Aan innovatie gaat knutselen vooraf, en aan technisch inzicht eindeloos draaien aan schroeven en bouten, en urenlang gedachteloos tweaken van instellingen.

Karel Knip vraagt zich deze week af wat er allemaal behoort tot de algemene beschaafde kennis. Een beetje computerkennis zeker.