Wordt Haarlemmerstraat óók al het domein van toeristen?

Steeds meer woningen in de Haarlemmerstraat worden verhuurd aan toeristen. Dat heeft zijn weerslag op de buurt.

Vanaf april gaat de gemeente met ‘data-scraping’ illegale verhuur opsporen Foto Roos Pierson

‘Kijk. Dit was altijd de grens.” Teunkie van der Sluijs wijst naar de brug die ‘zijn’ Haarlemmerstraat met de Nieuwendijk verbindt. Elke Amsterdammer weet wat Van der Sluijs met die grens bedoelt. De prijswinnende winkelstraat versus haar zeer lelijke tweelingzusje. De straat die je bezoekt versus de straat die je vermijdt – tenzij je toerist bent. „De hoop was dat de Nieuwendijk steeds meer op de Haarlemmerstraat zou gaan lijken. Maar het tegenovergestelde gebeurt.”

Van der Sluijs’ brief, maandag in Het Parool, maakte veel los. Daarin schreef hij dat Airbnb zijn straat aan het ontwrichten is. De woonfunctie verdwijnt en de originele winkels en horeca, waar de straat bekend om staat, maken plaats voor toeristenretail.

Zelf kwam de regisseur hier veertien jaar geleden wonen – de hoogtijdagen van het gebied. Maar het afgelopen jaar veranderde er veel. Hij kreeg te maken met zeer tijdelijke buren. Eerst onder hem, toen ook boven hem, vervolgens ook ernaast. En hoppa, opeens was Van der Sluijs de enige permanente bewoner in een zee van Airbnb’ers.

Dus kijkt hij er bijna niet meer van op als hij doorgesnoven Italianen in zijn portiek aantreft, waar hij een ambulance voor moet bellen. Als er luidruchtige Britten uit de ramen tegenover hem hangen voor een vrijgezellenfeest. En dat nieuw verschenen straatdealers hem sinds een half jaar benaderen. „De buurt glijdt weer terug naar de jaren tachtig, toen dit één van de slechtste stukjes van de stad was.”

Van der Sluijs vindt dat de gemeente moet ingrijpen, voordat de sociale cohesie in de buurt verdwijnt. „Er is te weinig handhaving op huiseigenaren die hun pand méér dan de toegestane zestig dagen verhuren.” Volgens hem knijpt Amsterdam tot nu toe een oogje dicht, vanwege de inkomsten aan toeristenbelasting. Hij wijst naar een herenhuis boven een kledingzaak. „Als je dezelfde gordijnen ziet op meerdere verdiepingen, weet je hoe laat het is.”

Volgens waarnemend bestuursvoorzitter van stadsdeel Centrum, Roeland Rengelink (PvdA), is „ontwricht” een te groot woord voor de situatie in de Haarlemmerstraat. „Wel krijgen we signalen binnen van bewoners, dat zij last hebben van de drukte door het toerisme.” De laatste twee jaar kreeg het stadsdeel 33 meldingen binnen over illegale hotels in het gebied. Rengelink spreekt over een „paradoxale” ontwikkeling. „De overlast is de keerzijde van het succes van de straat.”

Daarnaast staan we aan de vooravond van een nieuwe aanpak van Airbnb-overlast, zegt Rengelink: in april begint het ‘scrapings-project’ van de gemeente. „Met speciale software kan ons datalab dan automatisch zien welke adressen meer dan zestig dagen worden verhuurd. Door scraping zijn we minder afhankelijk van meldingen en kunnen we proactiever rechercheren.” Op de begroting van 2016 is een miljoen euro toegevoegd aan het budget voor handhaving. Zo’n 14.000 woningen worden nu op Airbnb aangeboden.

Maar Teunkie van der Sluijs heeft geen zin om zo lang te wachten. „Ik heb in Londen gewoond. Daar heb je hele spookwijken in het centrum, omdat speculanten de panden hebben opgekocht.” Woensdag besloot hij samen met de oud-winkelstraatmanager Nel de Jager een platform op te richten voor bewoners en ondernemers. Voor de eerste bijeenkomst, volgende week, is al veel animo.

    • Jonas Kooyman