Een doodgeboren kind heeft nooit bestaan

Al meer dan 80.000 mensen willen opname van doodgeboren kinderen in de Basisregistratie Personen.

Monument voor doodgeboren kinderen en grafjes op de Amsterdamse begraafplaats Zorgvlied.

Het was anderhalf jaar nadat haar dochtertje dood werd geboren. Natasja Geyteman stond aan de balie van het gemeentehuis om een paspoort voor haar zoontje aan te vragen. Haar enige kind, dachten ze bij de gemeente.

Geyteman begon te stamelen: „Maar ik ben twee keer bevallen, ik heb, ik had nóg een kind.” De medewerker van de gemeente snapte het niet.

Geyteman: „Zelf legde ik de link wel. Mijn dochtertje was dood geboren. Zij bestond simpelweg niet in het systeem van de gemeente. Mijn zoontje leefde; hij werd wel opgenomen in het systeem. Dat deed pijn. Waarom had mijn dochter geen recht om daar genoteerd te staan?”

Wordt een kind geboren na ten minste 24 weken zwangerschap, dan moet het worden aangegeven bij de burgerlijke stand. Maar wordt het kind dood geboren, dan wordt het niet opgenomen in de Basisregistratie Personen en de ouders krijgen geen geboorteakte. Ze krijgen alleen een ‘akte van een levenloos geboren kind’.

Tot verdriet van Natasja Geyteman (42) uit Katwijk aan Zee. Ze vindt dat de overheid het bestaan van deze kinderen ontkent. In september begon ze samen met enkele anderen de internetpetitie ‘Ik wil ook in het BRP!

De belangstelling ervoor schoot omhoog nadat Roos Schlikker, columnist van Het Parool, erover schreef. Zij verloor een dochter tijdens de zwangerschap, en vroeg in Amsterdam – met succes – om een overlijdensakte. „In mijn zak brandt de overlijdensakte van mijn dochter”, schrijft Schlikker in haar column van 20 februari. „Dit voelt als erkenning. Ze mag er zijn.”

Na die column werd de petitie tienduizenden keren getekend. De teller staat nu op meer dan 81.000 – ruim voldoende om te zorgen dat de Tweede Kamer over zo’n burgerinitiatief spreekt; dat moet bij minimaal 40.000 handtekeningen.

De petitie wordt binnenkort aangeboden aan de Kamer. Minister Ronald Plasterk (PvdA, Binnenlandse Zaken) nodigde de initiatiefnemers uit voor een persoonlijk gesprek.

Grafje

Het is inmiddels acht jaar geleden dat de dochter van Geyteman levenloos werd geboren. Ze kreeg daarna nog een zoon en een dochter. „Wij zijn een gezin met drie kinderen, niet met twee. Helaas gaan we wel zo de geschiedenis in”, zegt Geyteman. Het levenloos geboren meisje heeft een plek gekregen in haar gezin. Hun twee andere kinderen weten van haar bestaan. „Op haar geboortedag gaan we met zijn allen naar het grafje. De kinderen vinden het dan logisch om Lang zal ze leven te zingen. Dat is heel emotioneel. Ze hoort gewoon bij ons. Wij zijn ons erg bewust van haar. Maar de overheid is dat niet. Ze is en blijft onvindbaar. Als iemand later een stamboom maakt, zal zij niet gevonden worden.”

Opname van levenloos geboren kinderen in de Basisregistratie Personen, schreef minister Plasterk in een brief aan de Tweede Kamer, „is niet in overeenstemming met het doel en de uitgangspunten” van die registratie. Plasterk schreef dat in december, toen de petitie al was gestart en zijn eigen PvdA er Kamervragen over stelde. Sindsdien werd de petitie nog tienduizenden keren getekend. Met zijn uitleg bedoelt de minister: wanneer een kind wordt opgenomen in de basisregistratie, gaan de ambtelijke molens vanzelf draaien. Het kind kan post krijgen van bijvoorbeeld de Belastingdienst of de gemeente; voor overheidsinstanties is de registratie een hulp bij de uitvoering van hun taken.

Minuut na de geboorte

De initiatiefnemers van de petitie zijn met die uitleg niet tevreden. Want waarom, zeggen zij, worden kinderen die een minuut na de geboorte overlijden, wél opgenomen in de registratie? Geyteman: „De oplossing is voor ons heel eenvoudig; geef doodgeboren kinderen dezelfde behandeling als kinderen die vlak na de geboorte sterven. Bij die kinderen moet de overheid ook aanpassingen doorvoeren, zodat er geen ongewenste post komt. Onze kinderen staan toch niemand in de weg als ze in de basisregistratie worden opgenomen?”

Erkenning via een registratie kan ook andere praktische voordelen hebben. Zo schrijft een moeder op de petitiesite over haar dochter die na 35 weken dood werd geboren. De verzekeraar deelde direct mee dat het „geen echt kind” zou zijn. De moeder: „Je hebt inderdaad alle plichten, maar geen rechten. Naast het grote verdriet en de eeuwige leegte blijk je dus ook geen aanspraak te kunnen maken op de uitvaartverzekering of een andere verzekering. Je mag dus ook nog volledig opdraaien voor de kosten van de uitvaart. Als klap op de vuurpijl mocht ik afgelopen maand ook de rekening van de gemaakte ziekenhuiskosten, bijna 300 euro, betalen... Dat heet het ‘eigen risico’. Ik was wederom laaiend.”

Deze week werden opnieuw Kamervragen gesteld over de kwestie, nu door D66 en de SP. De PvdA stelde in februari nogmaals vragen aan Plasterk. Een afspraak met de minister hebben de initiatiefnemers van de petitie nog niet gemaakt. Eerst de petitie, dan een gesprek.

    • Enzo van Steenbergen