Een dolfijn komt zelf ook wel aan z’n trekken

Ophef: in het Dolfinarium in Harderwijk worden dolfijnen bevredigd door verzorgers, toonde Rambam op tv. Maar zo gek is dat niet.

Een seksueel spelletje tussen een tuimelaar en Atlantische vlekdol-fijnen bij de Bahamas. Foto Brandon Cole / Nature Picture Library

‘Oh my god. Deze guy zit gewoon een dolfijn af te trekken. Oh my god.” Het was het opmerkelijkste beeld uit een reportage van tv-programma Rambam die woensdagavond werd uitgezonden. Een tuimelaar ligt op zijn rug in het water terwijl een verzorger de stijve penis van het dier aftrekt. Nadat de dolfijn lijkt klaargekomen, krijgt hij een visje.

Een programmamaker van Rambam filmde de beelden in december. Hij was undercover als stagiair bij het Dolfinarium in Harderwijk aan de slag gegaan. Rambam concludeerde dat het Dolfinarium niets meer dan een circus is, waar de dolfijnen bovendien slecht behandeld worden: de bassins zouden te klein zijn en het water van slechte kwaliteit. Na de uitzending laaide de discussie over het houden van dolfijnen en het opvoeren van dolfijnenshows weer op.

Slechte PR voor het Dolfinarium dus. Vooral die trekbeurt. Op GeenStijl ging het al snel over de ‘dolfijnenrukkers uit Harderwijk.’ Kijkers die de beelden ‘te ziek voor woorden’ vonden speculeren dat verzorgers de dolfijnen seksueel bevredigen omdat de dieren gefrustreerd zijn. De gefilmde dolfijn zou in een mannengroep leven.

Is dat echt de reden waarom dolfijnen worden afgetrokken? Onwaarschijnlijk.

Een woordvoerder van het Dolfinarium Harderwijk wil geen commentaar geven. Hij verwijst naar een verklaring op de website. Daarin staat dat dolfijnen leren om sperma af te geven voor een Europees fokprogramma. Daar voegt het Dolfinarium aan toe dat op dit moment niet aan kunstmatige inseminatie wordt gedaan.

Die uitleg is plausibel. Zoogdieren in dierentuinen krijgen vaak ‘medische training’. Een bonobo leert bijvoorbeeld om zijn arm uit te steken, zodat een dierenarts makkelijk een injectie kan geven of wat bloed kan afnemen als dat nodig is. Ook dolfijnen leren om hun staartvin te presenteren voor injecties, of hun anus voor een temperatuurmeting. En ze leren dus om sperma te geven.

De Europese Vereniging voor Dierentuinen en Aquaria (EAZA), de organisatie die Europese fokprogramma’s coördineert, bevestigt dat het normaal is dat een zoogdier ‘handmatig gestimuleerd wordt’ om sperma te verzamelen. „Het is niet altijd mogelijk om dieren bij elkaar te brengen om mee te fokken”, zegt een woordvoerder. „Zeker voor zeezoogdieren is transport stressvol. Dan is het logisch dat er sperma met de hand verzameld wordt.” Er zijn geen richtlijnen voor het verkrijgen van sperma, zolang het dier er maar niet onder lijdt.

Bovendien: dolfijnen komen zelf wel aan hun trekken. Tuimelaars staan bekend om hun actieve seksleven. Ze masturberen, met alles en iedereen, ook in het wild. Ze wrijven hun genitaliën tegen speeltjes, het glas of over de bodem van de tank. Al in de jaren veertig beschreven zeebiologen een tuimelaar die zijn erecte piemel graag in waterstromen hield. En op internet circuleert een filmpje van een dolfijn die masturbeert met een onthoofde vis.

Tuimelaars in het wild hebben ‘sociale seks’, ook mannetjes onderling. Ze strelen met hun vinnen over elkaars penis, duwen en wrijven met hun snavel tegen piemels aan en bestijgen elkaar.

Dolfijnen krijgen zelfs natte dromen. In 2013 filmden biologen hoe een Indische tuimelaar een stijve piemel kreeg en spontaan ejaculeerde. De dolfijn had één oog dicht toen hij klaarkwam: een teken dat hij doezelde.