Dichtende dictators, democraten en andere wandtegeltalenten

Sommige boeken zijn de voortzetting van de pubquiz met andere middelen. Van wie bijvoorbeeld zijn de volgende regels: ‘Daar zitten de mensen in dat frisse chalet,/ gieten bier en wijn in hun snoeten/ en eten en zuipen zich luidruchtig vet,/ weer naar buiten op handen en voeten.’ Pfeijffer? Enquist? Chabot? Of: ‘Zo’n mooie maar bleke, intrieste roos, zo charmant en je ruikt ook zo goed!/ Ik zie dat je lijdt, maar wat is er loos? Dat je moedertje je missen moet?’ Stein? Neruda? En: ‘Een glazen ruit die niet liegen kan/ weerspiegelt alleen waarheden/ elke keer als we/ onszelf erin bekijken, zien we/ onze buitenkant en/ denken we na over/ de situaties waarin/ we ons bevinden.’ Nijhoff? Gerhardt?

De laatste is het makkelijkst, want een gedicht waarin een spiegel altijd de waarheid toont, maakt duidelijk dat de auteur maar weinig kaas heeft gegeten van poëzie, waar één woord verschillende waarheden kan bevatten. Deze dichters (spoiler: hierboven waren het Hitler, Salazar en Castro) komen uit de wereld waarin alle woorden naar één en dezelfde waarheid leiden: die van de baas. Journalist Paul Damen stelde Bloemen van het kwaad samen. Geen Baudelaire, maar poëzie van dertig dictators. En die gedichten, tja, waren de daden van de dictators maar zo saai als hun woorden...

Er zit meer pit in de uitgebreide biografische inleidingen die Damen bij de gedichten schreef, bijvoorbeeld wanneer hij een verwantschap constateert tussen de dichter Hitler en ‘de besnorde bard uit Limburg’, Toon Hermans. Waarbij de vergelijking in het voordeel van de Oostenrijker (‘een groot wandtegeltalent’) uitvalt. Stel je voor dat er komend verkiezingsjaar een bloemlezing Dichtende Democraten komt, met even giftige commentaren over Samsom-sonnetten, Pechtold-puntdichten, Roemerrijmen en natuurlijk de Rutte-readymades:

Van mijn moeder kreeg ik haar

optimisme mee.

En:

De manier om

kwijt te raken wat we hebben

is

vast te houden aan wat we hebben.

Dat doet Toon Hermans hem niet na. Laat staan een van die andere wandtegeltalenten.

CCP

Vorige week bood ik hier in het kader van het Cauliflower Conservation Project (CCP) tien exemplaren van de ontijdig verramsjte debuutroman Bloemkool uit Tsjernobyl van Roman Helinski te geef aan. Om 17.17 had de tiende belangstellende zich gemeld. De ruim zestig die dat tot nu toe hebben gedaan krijgen, met dank aan de auteur, allemaal een exemplaar.