De man van de schaliegasrevolutie

Hij was het gezicht van het schaliegas in de Verenigde Staten. De puissant rijke Aubrey McClendon overleed woensdag.

De slotscène laat weinig aan de verbeelding over: de auto van Aubrey McClendon klapt met hoge snelheid op de betonnen pijler van een brug in Oklahoma City. De auto is van de weg geraakt. Een politiewoordvoerder over de toedracht: „Hij had alle gelegenheid om de auto terug te sturen de weg op, maar dat is niet gebeurd. Hij is vrijwel recht op de muur afgereden.”

Een paar uur eerder is de 59-jarige miljardair McClendon formeel aangeklaagd door de federale openbare aanklager. Hij zou de mededingingswet hebben overtreden door met zijn concurrenten afspraken te maken bij het bieden op concessies voor het opsporen van schaliegas.

McClendon was één van de hoofdrolspelers van de Amerikaanse schaliegasrevolutie. Hij was de man die fracking, het kraken van het keiharde schaliegesteente, wist te combineren met horizontaal boren. Daardoor werd grootscheepse exploitatie van schaliegas rendabel.

Onder zijn leiding groeide Chesapeake Energy uit tot de tweede gasproducent van de Verenigde Staten, na ExxonMobil. Op het hoogtepunt, in 2008, was het bedrijf ruim 35 miljard dollar waard. Maar het werd al snel slachtoffer van zijn eigen succes: door het overaanbod van gas op de Amerikaanse markt kelderden de prijs én de waarde van het beursgenoteerde Chesapeake Energy.

McClendon wás Oklahoma. Hij werd geboren in een invloedrijke oliefamilie. Na zijn studie hij boorrechten te vergaren binnen en buiten Oklahoma. Die concessies moesten worden gepacht van de eigenaren, grote en kleine boeren.

Dat gebeurde niet altijd even doorzichtig. Vorig jaar moest Chesapeake gedupeerde landeigenaren een compensatie betalen van in totaal 25 miljoen dollar, omdat het bedrijf had samengespannen met het Canadese Encana om de prijs laag te houden in Michigan. Afgelopen dinsdag werd McClendon zelf aangeklaagd in een soortgelijke zaak in Oklohoma. Er dreigde een gevangenisstraf van tien jaar. De schaliegastycoon had woensdag voor de rechter moeten verschijnen.

In 2013 werd de charismatische ondernemer uit de top van Chesapeake gewerkt door activistische aandeelhouders. Er was met name veel kritiek op de manier waarop hij financieel privé en zakelijk vermengde.