Brussel wil Schengen nog een half jaar opschorten

In een wanhopige poging de vluchtelingencrisis in te dammen, wil de Europese Commissie Verdrag van Schengen nog zes maanden buitenspel zetten.

De komende zes maanden mogen EU-lidstaten nog blijven afwijken van 'Schengen'. Vanaf november moet er dan een einde komen aan het afwijken van de de Europese vrijreizenzone en het extra controleren van de binnengrenzen. Dit wil de Eurocommissaris Dimitris Avramopoulos (Migratie en Binnenlandse Zaken) vrijdag gaan voorstellen.

Verschillende lidstaten stelden de afgelopen maanden in verband met de vluchtelingencrisis extra grensbewaking in, maar de maximale termijn waarvoor dit mag loopt in mei af. Voor een verlenging is een speciaal besluit nodig. Volgens artikel 26 van het Schengenverdrag kunnen lidstaten bij ‘aanhoudende mankementen’ maximaal twee jaar respijt krijgen. EU-landen vroegen de Commissie in januari of dit mogelijk is.

Avramopoulos wil nu zes maanden verlenging voorstellen. Het formele besluit hierover valt vrijdag. De Griekse Eurocommissaris wil wel dat de grensmaatregelen zoveel mogelijk centraal worden afgestemd. Al dagen lopen de spanningen hoog op door het onverwachte besluit van Oostenrijk en verschillende Balkanlanden om de grenzen af te knijpen. Duizenden vluchtelingen zijn nu in Griekenland gestrand.

Humanitaire ramp

De Commissie wil 700 miljoen euro uit de EU-begroting aanwenden om een humanitaire ramp in Griekenland en omliggende landen te voorkomen, zo werd woensdag bekend. Het gaat om geld voor onder meer voedsel, onderdak en medicijnen dat normaliter beschikbaar is voor grote crisissen in derdewereldlanden buiten de EU. De Commissie vraagt lidstaten en het Europees Parlement om het voorstel middels een versnelde procedure goed te keuren.

Het gaat om 300 miljoen euro dit jaar, 200 miljoen euro in 2017 en hetzelfde bedrag in 2018. De Commissie verklaarde woensdag dat zij ondanks de nieuwe bestemming van het geld een leidende rol wil blijven spelen bij crisisbestrijding elders in de wereld.

Beweeg over de kaart en klik of tap op de bollen voor meer informatie:

Turken nemen vluchtelingen terug

De Commissie bevestigde woensdag ook, zoals NRC meldde, dat Turkije is begonnen met het terugnemen vanuit Griekenland van honderden migranten die geen kans op asiel in de EU maken. Hoewel het nog om kleine aantallen gaat, wordt dit gezien als een belangrijke opmaat naar betere samenwerking met de Turken en een mogelijke oplossing voor de vluchtelingencrisis. „Het moet duidelijk zijn dat zij die geen recht hebben om in de EU te blijven snel en effectief zullen worden teruggestuurd”, zei Avramopoulos woensdag.

Turkije, dat aan 2,6 miljoen gevluchte Syriërs onderdak biedt, wil dat de EU begint met het rechtstreeks vanuit Turkije opnemen van vluchtelingen. Het wil ook dat Turkse burgers de mogelijkheid krijgen om zonder visum naar de EU te reizen. De EU stelt als voorwaarde dat Turkije illegale migranten soepel terugneemt. Dit concept van meer legale migratie in ruil voor minder illegale vormt de kern van het zogenoemde ‘Merkel-Samsom-plan’, waarover EU-leiders maandag met Turkije willen praten op een speciale migratietop.

Overleg

De afgelopen jaren treuzelde Turkije: van de bijna 10.000 migranten die Griekenland in 2014 aan de Turken wilde overhandigen, werden er 470 geaccepteerd en uiteindelijk zes ook echt teruggestuurd, aldus cijfers van de Griekse politie.

Europees ‘president’ Donald Tusk, die de EU-leiders vertegenwoordigt, is donderdag voor overleg in Ankara, samen met Frans Timmermans, de tweede man van de Europese Commissie die de afgelopen maanden al intensief onderhandelde met de Turken. Tusk verklaarde woensdag dat Turkije er „boven alles” voor moet zorgen dat het illegale bootjesverkeer in de Egeïsche Zee „duidelijk en significant” afneemt. Gemiddeld tweeduizend mensen per dag maken de gevaarlijke oversteek naar Griekenland. De EU zou verlangen dat dit er in ieder geval minder dan duizend per dag worden.