Premier van Maleisië ‘kreeg privé miljard’

De verdenking groeit dat de Maleisische premier Najib Razak op corrupte wijze aan zeer veel geld is gekomen.

De omstreden Maleisische premier Najib Razak (midden) vorige maand in de hoofdstad Kuala Lumpur. Foto Mohd Rasfan/AFP

De controverses rond de Maleisische premier Najib Razak stapelen zich in hoog tempo op. Dinsdag publiceerde de Wall Street Journal, die zich ontwikkelt tot een ware gesel van de Maleisische regering, een verhaal dat er nog veel meer geld op zijn particuliere rekening zou zijn gestort dan tot nu toe was aangenomen: niet 681 miljoen dollar maar meer dan een miljard dollar.

Afgelopen zomer al was het dezelfde Wall Street Journal die onthulde dat er 681 miljoen was overgemaakt naar Najibs rekening. Maanden later erkende zijn advocaat-generaal, de hoogste juridische functionaris, Mohammed Apandi Ali, dat dit bedrag inderdaad was ontvangen van een lid van de Saoedische koninklijke familie. Najib zou het echter – op 61 miljoen dollar na – hebben teruggestuurd naar de gevers. Het geld zou via de Britse Maagdeneiland en Hongkong zijn gesluisd.

Volgens onbevestigde berichten zou het bestemd zijn geweest om radicale moslims bij verkiezingen de pas af te snijden. Waarom Najib 61 miljoen achterhield werd niet duidelijk. Apandi concludeerde dat er niets was gebleken van „oneigenlijke of corrupte activiteit” en sloot het onderzoek. Over nog eens honderden miljoenen dollars die ook nog eens op de privérekening van de premier zouden staan repte hij met geen woord.

Jammer genoeg voor Najib en Apandi verzocht eind januari van dit jaar de Zwitserse justitie om opheldering van Maleisië omtrent vier miljard dollar die zouden zijn gestolen van Maleisische staatsbedrijven. De Zwitsers verdenken in het bijzonder twee vroegere medewerkers van 1MDB, een fonds voor onder meer infrastructurele projecten dat Najib zelf hielp oprichten, van fraude. 1MDB kampt intussen met ernstige financiële problemen. Het probeert een schuld weg te werken van ruim tien miljoen dollar. Sommigen menen dat het geld op Najibs rekening deels van 1MDB afkomstig was. Najib heeft dit steeds ontkend.

Tegen 1MDB lopen intussen onderzoeken in de Verenigde Staten, Zwitserland, Hongkong, Singapore en Abu Dhabi. Ook in Maleisië zelf berust niet iedereen in de zaak. De anti-corruptiecommissie van het land zou Najib zelfs willen aanklagen.

Aan de hele zaak zit een doordringende geur van corruptie. Ook veel Maleisiërs denken er zo over. Eind augustus gingen ze met tienduizenden de straat op om hun afkeer van dit soort praktijken te onderstrepen en Najibs vertrek te eisen.

Ook de inmiddels 90-jarige Mahathir Mohammed, die van 1981 tot 2003 premier was en geldt als vader van het moderne Maleisië, keerde zich tegen Najib. Afgelopen maandag was voor hem de maat vol en zegde hij zijn lidmaatschap op van de UMNO, de partij die Maleisië al sinds de onafhankelijkheid in 1957 bestuurt. In een interview met persbureau Bloomberg zei hij dat het niet aangaat voor een premier om zulke bedragen op zijn privérekening te krijgen gestort. „Ik ben op het ogenblik niet trots op Maleisië”, aldus Mahathir.

Najib, die critici in eigen kring sinds afgelopen zomer zonder pardon opzij heeft geschoven, reageerde luchtig op Mahathirs aankondiging. „Velen geloven dat het geen grote invloed zal hebben op de positie van UMNO”, liet hij uit Jeddah in Saoedi-Arabië weten. Daar probeert hij de economische banden met dat land aan te halen.

Van de oppositie heeft Mahathir evenmin veel te duchten. De belangrijkste oppositieleider, Anwar Ibrahim, zucht in de gevangenis wegens homoseksuele contacten. Volgens mensenrechtenorganisaties ging het daarbij om een uiterst dubieus proces, dat politiek was gemotiveerd.

Najib lijkt tot elke prijs te willen vasthouden aan de macht. Verscheidene hem onwelgevallige politiemensen liet hij onlangs ontslaan. Twee kranten werden verboden.