De Trump vs. Bernie-tournee is een hit

Het begon als een grap voor Anthony Atamanuik. Hij is acteur, onder meer bekend van tv-serie 30 Rock, en kan leuk imiteren. In de zomer, toen hij zag hoe Donald Trump zich meldde als presidentskandidaat, dacht hij: hé, die kan ik ook. „Echte New Yorkse swagger (branie), heerlijk om te doen. Een man met een opgeblazen zelfbeeld. Een soort Tony Soprano.” Atamanuik heeft Trumps diepe stem: ‘Yuuuuuuge’. Hij zette een Trump-pet op en begon hem te imiteren bij comedyshows. Altijd succes. Als progressieve Amerikanen iets goed kunnen, dan is het lachen om Trump.

Hij kreeg een paar maanden geleden een bericht van komiek James Adomian, die in Los Angeles optrad als Bernie Sanders-imitator. Adomian brak landelijk door met zijn Bush-imitaties in de tv-show van Craig Ferguson. Hij kocht een witte pruik, bestudeerde Sanders’ armgebaren en maakte zich zijn Brooklyn-accent eigen: „Moi follow Amorricons! De bovenste 1 procent van de bovenste 10 procent van de bovenste 1 procent van de bovenste 10 procent is een kleiner percentage dan alle percentages bij elkaar. Dat is oneerlijk. Dat is verkeerd.”

Waarom organiseren we geen theaterdebat tussen Trump en Sanders, bedacht Adomian. De Trump vs. Bernie-tournee was geboren, en is in korte tijd een van de grootste theaterhits in Amerika. Ook deze avond, in het Texaanse Austin, is de zaal weer uitverkocht. Hun imitaties zijn hits op YouTube, en uitgezonden op CNN.

„We hebben de zeitgeist te pakken”, zegt Atamanuik in zijn hotel, een paar uur voor de voorstelling. „Het debat tussen deze tegenpolen is het debat waar Amerika nu naar hunkert. Het gaat om de vraag welke rol geld in ons politieke systeem moet spelen. Maar ook om de vraag in hoeverre de celebritycultuur is doorgeschoten.”

Trump vs. Bernie begon als geintje, maar voor Atamanuik en Adomian is de grap er helemaal af. Trumps opmars ging maar door, hij begon staat na staat te winnen. De Trump-manie beangstigt de acteurs. Hoewel Atamanuik iedere avond zijn Trump-pruik opzet, wil hij juist dat Amerikanen de ernst van de situatie inzien. Atamanuik: „Trump moet geen verrassing zijn. Dit hadden we 35 jaar kunnen zien aankomen.”

Zoals de voetbal steeds van Charlie Brown werd afgepakt, zo is rechts Amerika woedend gemaakt, zegt hij. „Steeds kregen ze hoop op een conservatieve omwenteling, en steeds werden ze teleurgesteld. Voeg dat bij een reality tv-cultuur waarin beroemdheden en miljardairs worden gevierd. Trump is niet zo moeilijk te begrijpen.”

James Adomian bewondert Bernie Sanders juist. „Hij is de enige politicus die het politieke systeem ter discussie stelt, en laat zien dat onze democratie wordt bedreigd door een elite van grote bedrijven, media en politici. En hij geeft de verkiezingen zo’n lekker Europees sfeertje. Hier meldt zich nooit een intellectueel voor het presidentschap, in Europa wel.”

Op het toneel wordt Sanders net zo hard aangepakt als Trump. Maar zij zijn niet het voornaamste doelwit. Dat is het publiek. Atamanuik is woedend op de progressieve culturele elite, zegt hij. „Mijn linkse generatiegenoten wentelen zich behaaglijk in hun eigen gelijk. Ze vinden Trump vermakelijk, want hij bevestigt alleen maar hun morele verhevenheid. De mensen in hun leunstoelen, die de wereld willen veranderen met Facebook-activisme, zijn mijn grootste frustratie. Straks is Trump gekozen, en dan is iedereen pas uitgelachen.”

Aan het einde van de voorstelling richt Donald Trump zich tot de zaal. „Ik was leuk toen ik nog een realityster was. Maar ik ben een oranjekleurige sneeuwbal geworden. Jullie hebben gelachen, maar jullie hebben mij ook gevaarlijk gemaakt. Maak me alstublieft weer gewoon grappig.”

Correspondent Guus Valk beschrijft in deze rubriek het Amerikaanse verkiezingscircus, van de grote ontwikkelingen tot de veelzeggende details.