Column

Clinton(s) - Trump

De opkomst van Donald Trump deed mij onweerstaanbaar denken aan die van Pim Fortuyn, schreef ik ruim een jaar geleden in deze rubriek. Ze zijn daar nog lang niet van hem af, voegde ik eraan toe. Juist door onze ervaringen met Fortuyn was er minder reden om verrast te zijn over het snel groeiende succes van Trump.

Het heeft sterk te maken met zijn directe, confronterende stijl, vaak op het genadeloze af, waardoor de vergelijking met Fortuyn en ook Wilders voor de hand ligt. Die stijl biedt vooral de tv en de sociale media heerlijke, hapklare brokken infotainment. Het gevolg is dat zulke politici met hun uitspraken voortdurend in het nieuws zijn.

Reden voor het kamp van Hillary Clinton om Trump zeer serieus te nemen; vooral Bill Clinton zou daar sterk op aandringen. De Clintons voorzien in november een spannende verkiezingsstrijd als Trump de Republikeinse kandidaat wordt. The New York Times onthulde aan de vooravond van Super Tuesday dat de Democraten al vergevorderde plannen voor die strijd hebben. De krant heeft erover gesproken met twee dozijn adviseurs, strategen en bondgenoten van de Clintons.

„Trump is formidabel, hij begrijpt de angsten van de kiezers en hij zal meedogenloos tegen Hillary Clinton zijn”, voorspelt gouverneur Dannel P. Malloy van Connecticut. Hij had Trump eerst willen ontkennen („Ik kan niet geloven dat iemand naar deze kerel zal luisteren”), kreeg vervolgens bewondering voor de manier waarop Trump ieders angst uitbuit en werd ten slotte oprecht bezorgd.

De Democraten willen Trump op drie fronten aanpakken. 1. Als de harteloze zakenman die heeft gehandeld tegen de belangen van de kiezers uit de arbeidersklasse op wie hij nu een beroep doet. 2. Als de vrouwenhater die steeds weer denigrerende opmerkingen over vrouwen maakt. 3. Als het opgewonden standje dat met zijn explosieve temperament ongeschikt is voor het hoogste ambt.

Men laat er geen gras over groeien. Onderzoekers zijn al voor de Democraten in de transacties van Trump als zakenman gedoken, bovendien worden al zijn opmerkingen over vrouwen tot in het verste verleden in kaart gebracht.

Zal het voldoende zijn?

Er bestaat bij de Democraten duidelijk vrees voor de directheid van Trump. Kritiek op zijn bekrompenheid? Hij zal zeggen dat hij niet politiek correct is. En dat hij best wat mag zeggen over Bill Clintons buitenechtelijke affaires omdat ze ‘misbruik van vrouwen’ inhielden. Het zal Hillary in allerlei opzichten pijn doen als ze zulke opmerkingen in een tv-debat moet weerleggen.

Clinton-Trump zal ook een botsing van stijlen worden, voorspelt The New York Times. De formele, in beleidsjargon redenerende Hillary tegen de simplificerende populist. Het zal voor Hillary moeilijk worden zich aan onbeheerst gekift te onttrekken. David Plouffe, manager van Obama’s campagne in 2008, denkt dat diens slogan ‘Hope and change’ vervangen zal moeten worden door iets als ‘Hate and castrate’.

Tot zover doet Clinton-Trump mij gevaarlijk veel aan Melkert-Fortuyn in 2002 denken. Met dit verschil dat het Clinton-kamp nu meer bewust lijkt van de risico’s dan destijds het Melkert-kamp. Misschien wel té bewust, want uit alles blijkt dat een bezorgde Bill zich nadrukkelijk met de strijd wil bemoeien. Ik vrees dat hij Trump daarmee van zeer bruikbare munitie zal voorzien.