Ongepubliceerde roman in nalatenschap Siegfried Lenz

in de nalatenschap van de in 2014 overleden Duitse schrijver Siegfried Lenz is een manuscript aangetroffen dat begin vijftig is afgewezen. Foto: Maurizio Gambarini

In de nalatenschap van de Duitse schrijver Siegfried Lenz (1926-2014) is een in 1951 voltooide, maar door zijn thematiek ongepubliceerde roman opgedoken. Dat meldt het weekblad Der Spiegel.

De roman met de titel Der Überläufer geldt als het beste wat Lenz ooit schreef. Hij voltooide het boek kort na zijn debuut Es waren Habichte in der Luft. Hoofdpersoon is een Wehrmachtsoldaat aan het Oostfront, die aan het einde van de oorlog overloopt naar het Rode Leger, uit afgrijzen over de wreedheden begaan door zijn afgestompte kameraden.

‘Zeer gevaarlijk’ manuscript

Lenz’ uitgever was aanvankelijk enthousiast over de eerste versie van het boek, maar besloot het uiteindelijk niet te publiceren. Het manuscript zou ‘zeer gevaarlijk’ en onvaderlandslievend zijn en kon de carrière van de jonge schrijver schaden.

De reden voor die afwijzing is waarschijnlijk dat Lenz, zelf een deserteur, in een tweede versie weigerde een plichtsgetrouwe Duitse tegenspeler van zijn antiheld op te voeren. Ook was de uitgever woedend omdat Lenz in deze versie het nationalistische sentiment van de Duitsers omschreef als de wortel van de Duitse hoogmoed en van het gevoel het uitverkoren volk te zijn. Het manuscript verdween in de la, om vijfenzestig jaar later weer op te duiken.