Bewoners Jungle leven van dag tot dag

Terwijl het kamp om hen heen wordt ontruimd, zinnen de bewoners op manier naar Engeland te gaan.

Politiemannen zijn maandag in Calais bezig met het afbreken van een deel van de de Jungle. foto Philippe Huguen / AFP

Terwijl op honderd meter afstand migranten en activisten met de politie een straatoorlog uitvechten, trekt Karem een blik groene olijven open. Boven de door ME’ers omsingelde Soedanese wijk in de ‘jungle’ van Calais hangt een vette rookpluim en iets verder vliegen stenen door de lucht. Maar ondanks traangaswolken en ander ongemak, gaat aan de houten eettafel van Karem het dagelijks leven door. „Alles moet op”, glimlacht de 26-jarige boomlange man uit Darfur als hij rondgaat met de olijven.

„We hebben te horen gekregen dat onze hut nog een dag blijft staan, wat er daarna gebeurt weet ik niet.”

Maandag is de Franse politie begonnen begonnen met de gedeeltelijke ontruiming van de krotten van het migrantenkamp aan de Kanaalkust. Enkele tientallen hutten die deels al leeg stonden zijn in de loop van de dag gedemonteerd en in stukjes afgevoerd. Hoewel de operatie volgens de autoriteiten „zonder noemenswaardige incidenten” is verlopen, komt het in de middag tot aanvaringen tussen ordetroepen en migranten. Daarbij zijn vier mensen opgepakt en volgens lokale media vijf mensen agenten gewond geraakt.

De ontruiming van het zuidelijk deel van het kamp kon beginnen nadat een rechter donderdag de bezwaren van enkele hulporganisaties had afgewezen. Zij vinden dat onvoldoende alternatieve opvang beschikbaar is omdat de lokale autoriteiten het aantal migranten te laag inschatten: volgens de gemeente verblijven zo’n 3.700 mensen in het kamp, volgens hulporganisaties 5.500. De prefectuur telde 326 alleenstaande minderjarigen.

Liever niet naar de gevangenis

„Het probleem lost zich niet op door de hutten weg te halen”, zegt Maya Konforti van de organisatie Auberge des Migrants boos. „Terwijl eerst de boodschap was dat ze uit de binnenstad weg moesten, sturen ze de mensen die niet naar de officiële opvang willen nu weer de straat op.”

Een eerdere poging tot evacuatie liep vrijdag spaak toen de activisten van het ‘No Border Network’ van autonomen probeerden migranten ervan te overtuigen dat ze niet hoefden te vertrekken als ze dat niet wilden en dat ze „opgesloten” zouden worden als ze de bus naar een van de door de Franse overheid gecharterde vakantieparken zouden nemen.

„Ik wil niet naar de gevangenis”, zegt ook Karem, die toegeeft de meest vreselijke verhalen te hebben gehoord. Zoals iedereen hier wil hij zich onder geen beding in Frankrijk registreren teneinde in het Verenigd Koninkrijk in de illegaliteit te belanden. Wat hij doet als morgen de slopers komen? „Dan slaap ik op straat ”, zegt hij.

Anderen bespreken de mogelijkheid om elders de oversteek naar Engeland te wagen. Volgens de Belgische politie zijn sinds dat land vorige week grenscontroles met Frankrijk instelde al 619 migranten uit Calais teruggestuurd. Zij waren op weg naar Zeebrugge. „België is niet ver”, beaamt de 21-jarige Mekseb uit Eritrea, die van plan is de trein te nemen.

Hij is gewaarschuwd dat zijn hut woensdag plat gaat en heeft al geregeld dat hij de eerste nachten in de uit golfplaten opgetrokken Ethiopische kerk in het kamp kan slapen, vertelt hij. „Daar is het veilig”, zegt hij, want de rechter heeft het de politie verboden ‘lieux de vie’, levensplaatsen zoals kerken en scholen, te slopen. „Ik ga naar Engeland”, zegt hij. Maar door alle beveiliging in Calais is het praktisch onmogelijk geworden als verstekeling op een vrachtwagen te komen.

Zijn 22-jarige landgenote Luwam moet lachen om die vastberadenheid. Ze studeerde thuis in Asmara psychologie, vertelt ze bij een kopje thee dat ze voor gast op een houtkacheltje in haar behaaglijke hut heeft bereid. „Je ziet interessante gevallen hier”, zegt ze in soepel Engels. En dan:

„Denk je dat ik voor woensdag in Engeland zou kunnen zijn?”