Hoe geheim ben je als agent, als je naam op internet staat?

Namen en foto’s van MIVD-personeel staan online. Hoe gevaarlijk is dat?

Hoe geheim zijn geheim agenten nog, nu het voormalige personeelsblad van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) op internet staat? Het blad zou vol staan met namen en foto’s van medewerkers van de spionnendienst, schreef de Volkskrant zaterdag. Die medewerkers zouden nu gevaar lopen.

De militaire inlichtingendienst gaf tot 2011 een personeelsblad uit, onder de veelzeggende titel Ingelicht. Het tijdschrift was toen al voor iedereen te bekijken; het lag in de bibliotheek van de Nederlandse Defensie Academie.

Een jaar geleden werden de uitgaven integraal op internet gezet door de stichting Argus, een actiegroep die meer transparantie wil over inlichtingendiensten, vrijmetselarij en ridderorden. Erik Akerboom, toen de hoogste baas van het ministerie van Defensie en binnenkort de nieuwe korpschef van de Nationale Politie, gaf daar in oktober 2014 toestemming voor, omdat het blad geen geheime informatie zou bevatten.

Amper een maand na het vrijgeven van het MIVD-blad dook een video op van een Syriëstrijder die impliciet opriep tot het plegen van aanslagen in Nederland. Daarop verbood Defensie militairen nog langer in uniform over straat te gaan. Als onderdeel van die verscherpte veiligheidsmaatregelen verzocht het ministerie de stichting Argus het personeelsblad weer van internet te halen, maar het maakte er geen zaak van. De stichting gaf geen gehoor aan het verzoek.

De vraag is nu of er echt staatsgeheimen op straat liggen. Dat ligt er maar aan. Er worden geen staatsgeheimen onthuld in het personeelsblad. Wel staan er namen in van MIVD-medewerkers, bijvoorbeeld die van de commandant die in Irak verantwoordelijk was voor ondervragingen. Dit is wel degelijk geheime informatie.

In principe zijn álle namen van medewerkers geheim, op die van de directeur na. Op conferenties lopen inlichtingenmedewerkers rond met badges waarop slechts hun voornaam staat. Alleen hun partner, naaste familie en beste vrienden mogen weten dat ze bij de dienst werken. Zelfs persvoorlichters van de geheime dienst willen niet bij naam worden genoemd in berichtgeving.

Lopen medewerkers nu gevaar?

Lopen MIVD-medewerkers nu gevaar? Volgens de Volkskrant wel; de krant schrijft dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) zich al sinds 2008 zorgen zou maken over het openbare MIVD-personeelsblad. Maar dat valt wel mee, blijkt uit navraag bij de dienst. De ‘zorgen’ zijn gebaseerd op een interview uit 2008 met een AIVD-persvoorlichter, die daarin de hoop uitspreekt dat MIVD’ers het personeelsblad niet laten rondslingeren in de trein. „Deze quote van acht jaar geleden geeft niet de mening van de AIVD weer”, zegt de huidige woordvoerder (die zijn naam niet in dit artikel wil teruglezen). „Het is aan de MIVD zelf hoe zij met hun personeelsblad omgaan.”

Dat neemt niet weg dat het vrijgeven van namen van inlichtingenmedewerkers zeker risico’s kan opleveren. Veel jihadisten zien hen als legitiem doelwit voor een aanslag, omdat zij direct zijn betrokken bij de strijd tegen moslimextremisme.

Dat bleek in juli vorig jaar nog uit een Facebookbericht van de radicale Nederlandse imam Abdul-Jabbar van de Ven. In dit artikel, in handen van deze krant, schrijft Van de Ven over wie wel en geen legitiem doelwit is om als moslim tegen te vechten. Van de Ven: „Allah draagt ons op te vechten tegen hen die ons bevechten. In andere woorden: soldaten, en iedereen die hen direct ondersteunt in hun werk, zoals ministers, leden van inlichtingendiensten, etc.”

Om te voorkomen dat jihadisten al te gemakkelijk namen van MIVD’ers bij elkaar kunnen googlen, wil Defensie nog steeds dat het blad van internet gaat, zo zegt de woordvoerder. „Wanneer het online staat, is dat minder veilig dan in de bibliotheek.”