Opinie

    • Jutta Chorus

De vluchtelingen laten zich afschrikken

De vrouw van de Syrische leraar laat me de Facebookgroepen zien waarvan ze lid is. De Syrische groep ‘Informatie over vluchtelingen in Nederland’: 22.000 leden. De Zweedse en Duitse pendanten daarvan. En ‘Vrouwen in Nederland en Europa’: 27.000 leden. De voertaal is Arabisch. De doelgroep: Syriërs in de diaspora, maar ook potentiële vluchtelingen die nog in Syrië wonen.

We lezen een brief van staatssecretaris Dijkhoff, waarvan de Arabische vertaling op Facebook circuleert. Hij liet eerder deze maand aan asielzoekers weten dat hun wachttijd kan oplopen tot vijftien maanden plus nog eens drie maanden uitloop. Deze brief lijkt een pagina uit de verborgen agenda van het kabinet: ontmoediging van migratie door Verelendung.

En het zou weleens het meest doelmatige onderdeel van het kabinetsbeleid kunnen zijn. Kijk maar op Facebook. Tientallen boze reacties onder de brief van Dijkhoff. Een Irakees schrijft dat hij maar besloten heeft terug te keren. „Ik zit met mijn familie sinds oktober in de slechte noodopvang van Rijnsburg”, zegt hij. „Weet iemand of ik de laatste maanden van mijn verblijf bij mijn broer kan doorbrengen?” Het wordt hem ontraden, zijn terugkeerprocedure zal erdoor worden vertraagd.

In de groepen regeert de wisdom of the crowds. Een Syriër die al vier jaar in Nederland is, adviseert de ene landgenoot een woning in het Limburgse Margraten te accepteren – „want het klimaat is in de buurt van België warmer”. Aan een andere landgenoot die informeert naar de lening die hem is beloofd voor zijn huisinrichting, schrijft hij: „Verwacht daar niet te veel van.” Als in een discussie het woord ‘zelfmoord’ valt, reageert hij streng: „Genoeg drama in deze groep. Ik ben niet geïnteresseerd in zelfmoorden, maar in feiten.”

Kriskras door de Syrische diaspora gaan boodschappen van vastberadenheid, maar ook van teleurstelling en heimwee. De vrouw van de leraar laat me Facebookfoto’s zien van schalen met tabouleh en dolmades en van een groep vrouwen met gekleurde hoofddoeken rond een tafel. „Ze halen herinneringen op aan hun leven in Damascus en Aleppo”, zegt ze. „Ze proberen hun oude leven hier te kopiëren.”

Het effect van de Facebookgroepen en de filmpjes is ontmoediging van de in Syrië achtergebleven vrienden en familieleden. „Wacht met vluchten”, adviseert Mahmoud Ni vanuit Nederland. „Riskeer je leven niet. Europa rent niet weg.” Er echoot een persoonlijk motief mee: blijf weg want jouw komst zal ons alleen maar méér vertraging bezorgen. Zo zijn de praatgroepen ook een vorm van zelfregulering. „Mijn zus en mijn broer wilden ook vluchten’’, zegt de vrouw van de leraar. „Door alle negatieve verhalen zien ze ervan af.”

Klaas Dijkhoff zal zich in de handen wrijven.

    • Jutta Chorus