VS kijken streng naar uitkomst FIFA-congres

Is het de FIFA menens met het uitbannen van corruptie binnen de bond? De Amerikaanse justitie kijkt mee.

Wordt het Gianni Infantino of sjeik Salman bin Ibrahim Al Khalifa?

De FIFA kiest vrijdagavond een opvolger voor Sepp Blatter. Een nieuw leider van de wereldvoetbalbond, een organisatie die in de grootste crisis van zijn bestaan verkeert na een jaar waarin tientallen voetbalbestuurders werden gearresteerd wegens fraude en corruptie. Een jaar ook waarin Blatter zelf, net als zijn gedoodverfde opvolger Michel Platini en zijn rechterhand Jerome Valcke, een jarenlange schorsing kreeg opgelegd – door zijn eigen FIFA.

Wie leidt de FIFA door deze roerige tijden? Wordt het Gianni Infantino, de kandidaat namens de Europese voetbalbond UEFA, of sjeik Salman bin Ibrahim Al Khalifa, die de eerste niet-westerse voorzitter van de FIFA kan worden? Na ruim zeventien jaar Blatter een nieuw gezicht. En toch, volgens bijvoorbeeld de Engelse bondsvoorzitter Greg Dyke, is de verkiezing niet de belangrijkste kwestie in Zürich, waar de FIFA vrijdag congresseert.

Want het gaat ook over governance, compliance, hervorming. Uitgeholde begrippen in de context van FIFA’s pogingen om met zichzelf en de wereld in het reine te komen. Maar nu, door deze beginselen van goed bestuur in een stemming te omarmen, kunnen de 209 aangesloten voetbalbonden laten zien dat het ze menens is met de uitbanning van corruptie bij de FIFA.

Corruptiezaak

Vorig jaar leidde FBI-onderzoek tot aanklachten tegen 41 voetbalbestuurders, onder wie veel (hoge) FIFA-functionarissen, en sportmarketeers. Van belang voor de FIFA is hoe de Amerikaanse justitie de wereldvoetbalbond beschouwt in het verdere verloop van deze corruptiezaak. Als slachtoffer van individueel handelen van bestuurders, zoals nu nog? Of als facilitator van corruptie en zelfverrijking, zoals dreigt bij een verwerping van het hervormingspakket?

Het congres, dat door schorsingen van Koeweit en Indonesië 207 stemgerechtigde afgevaardigden telt, moet met driekwart meerderheid instemmen met een pakket hervormingsmaatregelen. Een welwillende hoeveelheid van 156 landen is noodzakelijk bij de stemming. En anders? „Als ze niet hervormen, als ze niet meewerken dan laten ze hun organisatie in tact als platform voor frauduleus handelen”, zegt de Amerikaanse jurist Sam Gandhi. „Dan is FIFA als organisatie geen slachtoffer meer, dan wordt FIFA deel van het probleem.”

Gandhi lichtte het afgelopen jaar de door corruptie geteisterde Concacaf door, de regionale federatie van bonden uit Noord-, Midden-Amerika en de Caraïben. Zijn hervormingsplannen voor de Concacaf, donderdagochtend unaniem aangenomen door de 41 bonden uit die regio, komen bijna één op één de overeen met de door het FIFA-bestuur voorgestelde maatregelen voor de moederorganisatie zelf.

In het kort: opdeling van het 24-koppige uitvoerende comité van de FIFA in een strategische ‘council’ en een dagelijks bestuur van professionals die over contracten en financiën gaat. Inkorting van zittingstermijn tot maximaal drie termijnen van vier jaar, meer diversiteit, een verscherpte integriteitstoets voor FIFA-bestuurders. Minder macht ook voor de voorzitter.

Klinkt als een hamerstuk. Issa Hayatou, interim-voorzitter van de FIFA, heeft bij de vergadering van de zes regionale federaties aangedrongen om allen voor te stemmen. Het FIFA-bestuur was al unaniem akkoord gegaan. Maar de vrees in het hoofdkwartier in Zürich is vooral dat het sentiment tegen het Amerikaanse overheidsoptreden een rol speelt.

Vooral door de Arabische wereld en vanuit Rusland is het optreden van de VS met argwaan bekeken. Dat de controversiële uitverkiezing van Rusland en Qatar tot organisator van de komende WK’s – ten koste van onder meer de VS – katalysator was voor het onderzoek van de Amerikaanse opsporingsdiensten naar corruptie, draagt bij aan de scepsis richting de Amerikanen. „Wij willen niet dat overheden op deze manier inmenging hebben in FIFA-beleid en ons opleggen in welke richting de sport gaat”, zei de adviseur van de Arabische landen Talal bin Badr bin Saud bin Abdulaziz Al Saud na het vorige congres in mei.

Tegenstemmers op het FIFA-congres „doen dat op eigen risico”, zegt Gandhi. „De situatie is nu dat er individuen zijn die de organisatie misbruiken voor eigen gewin. Nu we dat weten, moet je iets doen. Je kan tegen stemmen, en je vinger in het oog van de Amerikaanse overheid steken. Maar dat fijne gevoel duurt tien minuten. Want de vraag is niet óf er hervormd wordt. De vraag is: ga je zelf hervormen, of word je hervormd. Door iemand anders.”

    • Bart Hinke