Iraanse stembureaus gesloten, opkomst hoger dan 70 procent

Het lijkt erop dat er vooral veel animo is bij hoogopgeleide, hervormingsgezinde kiezers.

Vooral bij jonge, opgeleide en hervormingsgezinde keizers lijkt de animo groot om te gaan stemmen.
Vooral bij jonge, opgeleide en hervormingsgezinde keizers lijkt de animo groot om te gaan stemmen. Foto Vahid Salemi /AP

De stembureaus in Iran bleven vrijdagavond maar liefst vijf uur langer open tot elf uur plaatselijke tijd (20.30 Nederlandse tijd) vanwege de hoge opkomst. Iraniërs hebben vrijdag gestemd voor het parlement en de Raad van Experts; een invloedrijk orgaan dat bestaat uit 88 geestelijken en de taak heeft om de Opperste Leider Ali Khamenei te controleren.

Het heeft er veel weg van dat er vooral veel animo is bij het wat rijkere gedeelte van de bevolking. Zo meldde de Nederlandse journalist Thomas Erdbrink dat in het noorden van de hoofstad Teheran, waar veel jonge, hoopopgeleide en hervormingsgezinde Iraniërs wonen, veel langere rijen staan dan in het wat armere zuiden van de stad.

Twitter avatar ThomasErdbrink Thomas Erdbrink Ive been going around town on Iran election day: long lines the north of Tehran, but much less enthusiasm in the south of the city.

Van de 80 miljoen Iraniërs mogen ongeveer 55 miljoen hun stem uitbrengen. Volgens de minister van Binnenlandse Zaken, Abdolreza Rahmani Fazli was er eind van de middag een opkomstpercentage van 70 procent, zo meldt AP.

Steunverklaring voor Rouhani, of winnen de hardliners?

De eerste verkiezingen na de belangrijke nucleaire deal van april vorig jaar zijn voor de Iraanse president Hassan Rouhani een belangrijke test. Lukt het hem om voordeel te halen uit de economische deals die hij maakte met het westen na het geleidelijk opheffen van de sancties, of winnen de hardliners die argwanend staan tegenover het westen?

Het is onwaarschijnlijk dat de uitslag van de verkiezingen zal zorgen voor een enorme verandering in Iran. Veel kandidaten uit het hervormingsgezinde en pragmatische kamp werden afgewezen omdat ze niet ‘islamitisch’ genoeg waren. Zelfs de kleinzoon van de voormalig Opperste Leider Ruhollah Khomeini, stichter van de Islamitische Republiek, kwam niet door de selectiecommissie.

Om jonge kiezers te bewegen om toch te gaan stemmen, hebben een aantal filmsterren en muzikanten filmpjes opgenomen om het belang van deze stembusgang duidelijk te maken, zo schreef NRC-redacteur Toon Beemsterboer.

‘Laat onze vijand teleurgesteld zijn’

De tactiek van het hervormingsgezinde kamp is om zoveel mogelijk gelijkgezinde kandidaten onderdeel te laten worden van het Iraanse politieke en geestelijke systeem. Dat is vooral van belang voor de geestelijken die zitting nemen in de Raad van Experts; zij controleren niet alleen Opperste Leider Khamenei maar mogen hem ook afzetten of een nieuwe kandidaat kiezen wanneer hij overlijdt. Khameini is inmiddels 76 en heeft vorig jaar in het ziekenhuis gelegen vanwege prostaatkanker.

Tijdens zijn stembusgang liet Khamenei weten dat “de opkomst bij de verkiezingen zodanig moet zijn dat onze vijand teleurgesteld wordt en de hoop zal verliezen. Mensen moeten oplettend zijn en stemmen met open ogen.”