De School: wéér een aanwinst voor de stad

De lange rijen voor de voormalige club Trouw staan nu voor De School. Met 24 uursvergunning moet het tot cultuurcentrum omgetoverde oude schoolgebouw ‘een stad in de stad’ worden.

Acht weken geleden opende De School haar deuren aan de Jan van Breemenstraat in Amsterdam-West. De lange rij voor de ingang in de weekenden doet denken aan de laatste dagen van haar illustere voorganger, Trouw. Een jaar geleden sloot de nachtclub in het krantengebouw aan de Wibautstraat. Trouw was met haar gedurfde programmering de plek die Amsterdam weer op de kaart zette als internationale trekpleister voor clubtoeristen. Het afscheid werd groots gevierd tijdens een emotionele driedaagse: bezoekers stonden negen uur in de rij, dj’s liepen huilend rond in hun onderbroek.

Een jaar lang werkte een deel van het personeel aan een opvolger. De School is opgezet vanuit Post CS BV, hetzelfde bedrijf dat eerder achter club 11 en Trouw zat. In tegenstelling tot Trouw heeft De School naast club en restaurant meer voorzieningen: er zijn ook tuinen, een concertzaal, een sportschool en een café.

Een cultureel instituut, zo noemt de Amerikaanse dj Seth Troxler het gigantische jaren ’60-gebouw met veel licht, staal en glas. Tot 2014 zat er nog een vmbo-school in het hoge pand, dat in 1967 als Christelijke Lage Technische School werd gebouwd. Een modern kunstwerk siert de garderobe waar klassieke muziek klinkt; in het hokje van de conciërge koop je nu je kaartje. In het oude garagelokaal zit nu een restaurant.

Troxler, behalve dj ook chef-kok in zijn eigen restaurant in Londen, schuift voorafgaand aan zijn optreden in de nachtclub aan. Het eten – pompoen, kabeljauw met pancetta en eend zo mals dat hij net uit de vijver lijkt te zijn gevist – is „great”, zegt hij. Dit is niet alleen een plek waar clubkids hun studiefinanciering uitgeven voor ze de nachtclub ingaan; juist ook de wat oudere, gesoigneerde Amsterdammers weten het restaurant (drie-, vijf- of zevengangenmenu’s) inmiddels te vinden. In de weekends puilt het steevast uit – twee weken van tevoren reserveren wordt aangeraden.

Trouw had al een 24 uursvergunning, die de club vooral inzette om tot in de vroege uurtjes door te kunnen gaan. De School wil daarin een stap verder gaan en echt „een stad in een stad worden” zegt directeur Kyara van Loenen (33) tijdens een rondleiding. Zo is De School zeven in plaats van twee dagen per week open en biedt het activiteiten aan voor ieder deel van de dag.

De schakelschema’s staan nog op het krijtbord in de ruimte die leidt naar de twee oude gymlokalen die in oude luister zijn hersteld. Naast kickboksen en yoga kan je hier zelf trainen of ‘apenkooien’ – rollend en klimmend over de apparaten. Na afloop kan je een eiwitshake drinken aan de bar, of lunchen in het café, waar de pastelkleurige muren de sfeer oproepen van een sixties American diner. Maar de echte attractie is de binnentuin, een heus atrium met weelderige beplanting rond een modern sculptuur.

Een vierentwintiguurscultuur zoals in Berlijn is er nog niet meteen. De komende vijf jaar moet de gigantische ruimte stapsgewijs worden omgetoverd tot multifunctioneel complex. Er zijn nog ‘geheime’ ruimtes zoals de oude aula boven de clubruimte, waar later mogelijk dansvoorstellingen of exposities komen. Maar de club begint bescheiden, met ruimte voor 700 man, een grote rookruimte (oud klaslokaal) met hiphop over de speakers, en een minibar waar je kippenbouillon en bananenbrood koopt om op krachten te komen als je moe gedanst bent.

Drie nieuwe clubs in Nieuw-West

De School is na Radion de tweede nachtclub die het afgelopen jaar opende in de buurt van Nieuw-West, een stadsdeel dat steeds hipper en aantrekkelijker lijkt te worden en waarvan de locatie voor veel Amsterdammers in elk geval geen bezwaar meer vormt voor een avondje uit. De School kreeg ruim 20.000 likes en dertig vijfsterrenrecensies op Facebook, nog voor het een dag open was. Het nachtprogramma voor de eerste maanden was meteen uitverkocht.

Loop je de trap af naar de oude fietsenkelder, dan waan je je in de oude benedenzaal van Trouw, de Verdieping, al is de betonnen clubruimte lager, donkerder, breder en strakker ingericht. Het geluidssysteem is meegenomen uit de oude bovenzaal van Trouw, net als de panelen op de muur, de bankjes uit de rookruimte en de dj-booth (de opstelling waar de dj in staat). Op de dansvloer verzamelen zich veel twintigers. „Nu moet je even meekomen”, zegt Tobias de Jong (26), „hier is het geluid toch wel heel vet.” Hij gaat voor naar de achterkant van de dj booth, die gelijkvloers is en vrij toegankelijk is voor het publiek. Dj Cinnaman draait net de drie minuten durende opbouw van de uiterst traag oplopende Four Tet remix van het nummer Opus.

Sommige dansers wapperen zichzelf koelte toe met een houten waaier. Hun handen raken bijna het lage betonnen plafond waar af en een toe een flitslicht zonder genade hun gezichtsuitdrukking verlicht. „Het doet me een beetje denken aan de jaren ’90 in Milaan. Echt zo’n underground sfeertje”, zegt een 39-jarige arts. „Alsof je met zijn allen staat te raven in een donkere parkeergarage.” Zij die de hoogte van de muren in de oude drukpersruimte in Trouw zijn gewend of het fenomenale uitzicht over Amsterdam in voorganger Club 11 zullen misschien even moeten wennen. „Lekker duister”, is het meest gehoorde commentaar.

De garage is qua uitstraling een technoclub. De lucht van de bas, gecomprimeerd onder het lage dak, verplaatst zich als een tank door je borstkas. Je merkt dat dj’s ook op zoek gaan naar de hardere platen in hun tas – daar vráágt de ruimte haast om. Donker en anoniem: een bewuste keuze in het tijdperk waar we online continu voor iedereen zichtbaar zijn, zegt programmeur Luc Mastenbroek (25): „De club moet een ruimte zijn waar je je in de muziek kan verliezen.” Mede dankzij de hype die aan het label ‘Trouw’ kleeft hoeft hij geen grote namen te boeken om uit te verkopen. Hij koos al voor artiesten als Konstantin of Beatrice Dillon, namen die ook nog spannend zijn voor het goed geïnformeerde Amsterdamse uitgaanspubliek. Per avond hoor je maar twee dj’s en hun settijden liggen niet vast – ook dat bevordert experiment.

Omarm de homoscene

‘Nadeel’ van de hype is dat ook veel toeristen en dagjesmensen op de club afkomen – daardoor is er nu nog niet zo’n vaste gemeenschap van liefhebbers als destijds bij Trouw. Maar dat gaat „helemaal goed komen”, volgens fervent clubber Nicole Grootveld (45): mits De School de homoscene omarmt. „Als je kijkt naar de grote clubs uit de geschiedenis, van de RoXY in Amsterdam tot Studio 54 in New York of de Berghain in Berlijn: allemaal gayclubs. Iedereen is welkom, als vrouw voel je je veiliger, en de leuke heteromannen blijven echt wel komen want die voelen zich niet geïntimideerd.”

Trouw was in omvang groter en richtte zich noodgedwongen op een breder publiek, zegt Grootveld – en voor een groot publiek heb je vaak een grote naam nodig. De kleinere School kan zich richten op onbekendere namen. „Dit is gewoon spannender.”