Column

Alle kennisquizzen op tv kampen met het niveau van de kandidaten

Geschiedenisquiz ‘Van Alle Tijden’ (NTR).

Omdat ze al 25 jaar Twee voor Twaalf (VARA) presenteert, mocht Astrid Joosten in Jinek (KRO-NCRV) verklappen welke beroemdheid vanavond als kandidaat meedoet. In het algemeen is het koningsnummer van de kennisquizzen op televisie nogal streng in het weren van bekende gezichten. Maar voor Paul de Leeuw en zijn echtgenoot werd een uitzondering gemaakt.

We zullen zien hoe ver ze komen, maar dit is niet het beste seizoen van het jubilerende programma, dat soms steken laat vallen. Dat geldt ook voor het niveau van de kandidaten, tegenwoordig een handicap voor alle kennisquizzen.

In de nieuwe geschiedenisquiz Van Alle Tijden (NTR), die drie weken lang dagelijks wordt uitgezonden, zagen we al in aflevering twee een Bekende Nederlander, voormalig Defensieminister Bram Stemerdink (79, PvdA). Ook deze quiz wordt gespeeld door in principe niet tot de Bekende Nederlanders gerekende tweetallen. Ze krijgen in drie rondes algemene geschiedenisvragen voor de kiezen en daarna een finale met een zelfgekozen specialisme als onderwerp. Bij Stemerdink was dat de Nederlandse parlementaire geschiedenis tot 1940.

Maar zelfs met zo’n specialisme gaat het wel eens mis. De kandidaten van donderdag die alles dachten te weten van de Eerste Wereldoorlog meenden dat verliezer Duitsland niet aanwezig was geweest bij de Vrede van Versailles (in tegenstelling tot Rusland, dat zich na de Revolutie van 1917 had teruggetrokken).

Het is wel een aardig soort vraag, die zowel kennis toetst als het kijkerspubliek iets vertelt dat het misschien nog niet wist.

Joost Karhof presenteert Van Alle Tijden op de vereiste losse toon en de formule werkt goed. Eerst is er een ronde met open vragen, dan een met meerkeuzevragen en dan een met wie het snelste drukt om een vraag over de 21ste eeuw te beantwoorden.

Het is beangstigend hoe snel kennis weer wegzakt. Geen van beide koppels wist bijvoorbeeld de naam van de publieke omroep die tussen 2005 en 2010 veel aandacht aan groen en duurzaamheid besteedde. Men gokte HUMAN en KRO. Het arme Llink lijkt nu al volledig uit het collectief geheugen verdwenen!

Er is nog iets vreemds met deze quiz. In de eerste ronde kunnen kandidaten met een rode knop bepalen over welk jaartal ze een vraag zullen krijgen. Die flitsen zo snel over een scherm dat het een illusie lijkt dat je op de selectie invloed op zou kunnen uitoefenen. Maar ach, een tombola is ook een spel.

Maar als bij de eerste vraag 326 voor Christus oplicht, dan weten we als kijker al dat de vraag over Alexander de Grote zal gaan. Dat heeft Karhof namelijk in de inleiding aangekondigd.

Zelfs als die proloog pas na afloop is opgenomen, dan blijft het weinig elegant om daarna verrast te worden door de vraag in welk land het verste punt van Alexanders veldtocht lag. Dan suggereer je dat de deelnemers in de maling worden genomen. Verder mag die quiz wat mij betreft blijven, ook vanwege de aardige filmpjes uit het archief.