Column

Tien jaar PVV betekent tien jaar verzieking van het politieke klimaat

PVV-leider Geert Wilders heeft zijn reputatie weer alle eer aan gedaan. De jubilerende aanvoerder van de eenmanspartij doet niet mee aan een nieuw kabinet als dat niet werkt aan, zoals hij zegt, de „de-islamisering” van Nederland. Mocht het op regeren aankomen, dan wil Wilders op dat punt volledig zijn zin krijgen en weigert hij „water bij de wijn” te doen.

Nu is kabinetsdeelname van de PVV gezien de zelf gekozen extreme positie in het politieke landschap een theoretische exercitie. Wat dit betreft had Wilders’ mededeling in het verjaardagsinterview met de NOS van dinsdag dan ook weinig waarde. Maar het illustreert wel nog eens zijn opvatting over politiek bedrijven in een coalitieland. Eén keer zat Wilders als gedoogpartner bij de macht; hij faalde jammerlijk door zijn steun aan het minderheidskabinet van VVD en CDA na 1,5 jaar al weer in te trekken.

Zelf ziet Wilders dat ongetwijfeld anders. Na een afstraffing bij de door zijn toedoen vervroegde verkiezingen van 2012 waarbij de partij terugviel van 24 naar 15 zetels is het in de peilingen sindsdien alleen maar bergopwaarts gegaan met de PVV. Met als gevolg dat de PVV momenteel virtueel veruit de grootste partij van het land is. En hoewel alleen échte zetels tellen, is dit één jaar voor de verkiezingen geen onbelangrijk gegeven.

De PVV is een factor, maar ook niet meer dan dat. De partij zit nog mijlenver af van een meerderheid. En ook al zou de partij in het politieke veelstromenland dat Nederland nu eenmaal is, straks de grootste worden, dan nog is regeringsdeelname geen vanzelfsprekendheid. Ook op dit punt kent de parlementaire geschiedenis zijn voorbeelden.

Geert Wilders heeft er de afgelopen jaren alles aan gedaan zich onmogelijk te maken als coalitiepartner. De meester van de provocatie met zijn aan xenofobie grenzende en onparlementaire teksten weet weliswaar constant de aandacht op zich te vestigen, maar dat geeft hem nog geen macht. Integendeel.

Dat Wilders voor een deel van de samenleving staat hoeft geen betoog. Alleen is het jammer dat de PVV-leider hun ongenoegen en zorgen niet vertegenwoordigt maar slechts mobiliseert en exploiteert. Hij klaagt, maar werkt niet mee aan oplossingen. Daarmee draagt hij bij aan de steeds verder gaande verzieking van het politieke klimaat in Nederland.

Wilders wil niet regeren als zijn anti-islam agenda niet wordt uitgevoerd. Het is genoteerd. De geruststellende gedachte is dat een nog altijd zeer ruime meerderheid van de Tweede Kamer ook niet met hem wil regeren.