Prins Charles, de kunstenaar van 6 miljoen pond

Prins Charles schildert in de natuur. Zijn litho’s brengen miljoenen op. Maar de kunst van de Oranjes doet het op veilingen beter.

Prins Charles, schilderend in Zwitserland. Foto’s Getty Images en Christie’s

Prins Charles is een van de best verdienende kunstenaars van Groot- Brittannië. Dat meldde The Telegraph twee weken geleden. Met medewerking van het Britse hof had de krant becijferd dat de 67-jarige kroonprins de afgelopen 25 jaar als kunstschilder zo’n 6 miljoen pond heeft verdiend, bijna 8 miljoen euro.

Dat opmerkelijke bericht kwam vlak na de publicatie van een onderzoek onder Britse kunstenaars. Als hobbyschilder bleek Charles zeker twintig keer meer te verdienen dan de doorsneekunstenaar, die met 10.000 pond per jaar genoegen moet nemen.

Het nieuws zorgde voor de nodige ophef. Het meest uitgesproken was Jonathan Jones, de kunstcriticus van The Guardian. De kwaliteit van de kunstcollectie waarmee Charles opgroeide – zijn moeder bezit diverse Rembrandts en Vermeers, en de mooiste collectie tekeningen van Leonardo da Vinci ter wereld – heeft maar een zeer beperkte uitwerking gehad op het talent van de prins, concludeert Jones. Zijn oordeel over de waterverven van Charles: „Ze zijn niet afschuwelijk. Ze zijn vooral gewoontjes, en beslist van amateurniveau.”

Zonder de koninklijke signatuur, stelt Jones, zou niemand er zelfs maar over peinzen ze op de markt te brengen. „Je moet wel een zeer overtuigd monarchist zijn om voor deze aquarellen te betalen.”

Kostschool

Charles begon te schilderen als kostschooljongen. Hij was een middelmatige leerling en van sporten hield hij niet. Maar met Robbert Waddell, zijn tekenleraar op de Schotse Gordenstoun School (vaak omschreven als „Colditz met kilts”), kon hij het goed vinden.

Charles aquarelleert meestal in de natuur: op de koninklijke landgoederen en tijdens skivakanties en andere reizen. Op internet circuleren foto’s van de kunstenaar aan het werk: in een vouwstoel in het gras, met een mini-ezeltje op schoot. Doorgaans voltooit hij zijn werken in één sessie. Als is er ook een litho met een gezicht op Windsor Castle in omloop met één onaffe boom. Volgens zijn vaste galeriehouder begon het die dag plotseling te regenen.

In 1989 publiceerde een Britse zondagskrant een aantal van Charles’ aquarellen. Anna Hunter van de Belgravia Gallery in Londen, ook vertegenwoordiger van kunstenaars als Andy Warhol, Henry Moore en Nelson Mandela, schreef daarop een brief naar het paleis. Litho’s van deze aquarellen zouden veel geld kunnen opbrengen voor The Prince of Wales’s Charitable Foundation.

Maandenlang bleef het daarna stil. Tot opeens de secretaris van de kroonprins Hunter uitnodigde voor een gesprek. De Belgravia Gallery maakte in de jaren daarna zestien litho’s van aquarellen van Charles, in genummerde en gesigneerd oplagen van 100 dan wel 295 stuks. Van originelen heeft de prins nooit afstand willen doen.

De galerie verkocht voor in totaal 4 miljoen pond aan litho’s. De overige twee miljoen pond aan inkomsten komt uit verkopen in de winkel van Highgrove House in het graafschap Gloucestershire, een van de huizen van Charles en zijn vrouw Camilla. Al het geld is gegaan naar de stichting van Charles, die vooral duurzaamheidsprojecten ondersteunt.

De werknemers van de Belgravia Gallery geven hoog op van Charles’ artistieke kwaliteiten. Directeur Laura Watford in The Express: „Charles is een zeer getalenteerd kunstenaar. Al helpt zijn koninklijke achtergrond natuurlijk wel om de prijzen op te stuwen. Mensen vinden het leuk om een werk van de toekomstige koning te bezitten.”

Koningin Victoria

Charles heeft het schilderen niet van een vreemde. Diverse Britse monarchen, onder anderen koningin Victoria, gingen hem voor. In een televisiedocumentaire zei Charles in 2013 het een en ander over zijn artistieke ambities. Schilderen biedt hem afleiding: „Het voert mij naar een andere dimensie, die verkwikkend is voor een deel van de ziel dat voor andere bezigheden onbereikbaar is.”

Zijn artistieke prestaties zullen hem overleven, veronderstelt de prins, die daarbij Shakespeare’s Hamlet aanhaalt: „Als we de aardse zorgen hebben afgeworpen, leven die dingen van mij eeuwig voort.”

De Belgravia Gallery biedt zijn litho’s aan voor prijzen tussen de 2.500 tot 15.000 pond. Of het verstandige investeringen zijn, is de vraag. Van de negen litho’s die ooit op veilingen zijn aangeboden, bleven er drie onverkocht. De overige zes werden afgehamerd op gemiddeld 742 pond.

Wat dat betreft liggen de kunstwerken van de Oranjes een stuk beter in de markt. Berglandschapjes van prins Bernhard zijn afgehamerd op 3.000 euro. Tien kindertekeningen van prinses Beatrix brachten op veilingen gemiddeld 4.500 euro op. Zeven landschappen van Wilhelmina zijn afgeslagen op gemiddeld 10.000 euro. Van de overgrootmoeder van onze huidige koning, die naar eigen zeggen schilderde om haar verbondenheid met Gods schepping tot uitdrukking te brengen, zijn ruim duizend schilderijen en krijttekeningen bewaard gebleven.