Ongeluk op overweg is vaak dodelijk

Op bijna 2.000 plekken kruisen spoor en openbare weg elkaar. Daar spelen zich soms levensgevaarlijke situaties af.

De trein van Arriva is door de aanrijding ontspoord en deels in het naastgelegen weiland terechtgekomen. Foto Rien Zilvold

Uitgerekend net nu ProRail met de campagne ‘Met de trein moet je geen grappen maken’ is begonnen, gebeurde er gisteren bij Dalfsen een dodelijk treinongeluk op een beveiligde overweg.

„Dit ongeluk bevestigt hoe gevaarlijk het is om over te steken”, reageert president-directeur Pier Eringa van spoorbeheerder ProRail. De campagne is vooral gericht op jongeren en waarschuwt voor de gevaren van het oversteken van een spoorwegovergang.

In 2015 zijn er dertig ongelukken gebeurd bij het oversteken van een met spoorbomen bewaakte overweg, stelt Eringa. Twaalf van de dertig keer met dodelijke afloop.

Stuntgedrag van jongeren

Volgens Eringa zijn er 2.500 spoorwegovergangen in Nederland, waarvan er 1.800 tot 1.900 kruisen met de openbare weg. Honderd van die 1.900 overgangen zijn niet beveiligd. „In zijn algemeenheid willen wij zo weinig mogelijk overwegen hebben. We willen ze terugbrengen, door ze op te heffen of te ondertunnelen.”

De ongelukken worden meestal veroorzaakt door gevaarlijk gedrag, volgens Eringa. „Je ziet veel stuntgedrag van jongeren. Ze kruipen onder de bomen door of rijden er met hun scooter omheen. Het is voorgekomen dat iemand met zijn rugzak onder de bomen door wilde, maar dat die rugzak achter de boom bleef hangen. Hij is aangereden, maar heeft het overleefd. We hebben laatst een ongeluk gehad met een man die met een rollator overstak.”

Dus laat ProRail sinds kort spotjes horen bij jongerenzenders en Spotify en vertoont de spoorbeheerder filmpjes op Facebook, Instagram en Snapchat met het commentaar van presentator en cabaretier Jandino Asporaat: „Mensen, mensen, het is geen limbodansen. [...] Thuis lekker limbodansen en voor de spoorboom gewoon wachten.”

‘De gevolgen zijn afgrijselijk’

Eringa: „De campagne is erop gericht om het gedrag te veranderen. Het is linke soep om over te steken als de bomen dicht zijn. Met die campagne wijze we daar op. We willen niet hebben dat mensen oversteken als de bomen gesloten zijn. De trein hoor of zie je soms gewoon niet aankomen. De gevolgen zijn afgrijselijk. Je wilt dat mensen respect hebben voor een overweg en diep, diep, diep respect als de bomen dicht zitten. Geen geklooi.”

Volgens Eringa gebeurt het bij dit soort ongelukken zelden dat een machinist overlijdt. „Fysiek mogen machinisten zelden het slachtoffers zijn, mentaal zijn ze dat wel. De machinist ziet het gebeuren; het is een schrikbeeld voor het treinpersoneel. Ik ga regelmatig met machinisten mee en dan hoor ik dat.”

ProRail deelde in 2015 1.095 boetes uit aan weggebruikers die zich bij overwegen niet aan de regels hielden. Het aantal ongevallen bij overwegen is al enkel jaren stabiel, meldt Eringa. De toedracht van het ongeluk in Dalfsen wordt onderzocht door politie en justitie en de Inspectie Leefomgeving en Transport. Ook de Onderzoeksraad voor Veiligheid is een onderzoek begonnen.

    • Annette Toonen