Inspectie kijkt straks ook hoe ‘liefdevol’ gehandicaptenzorg is

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) wil vanaf dit jaar bekijken of de zorg voor gehandicapten naast veilig ook liefdevol is. Dat gebeurt door middel van observaties, die nu al plaatsvinden in de ouderenzorg.

De IGZ begon twee jaar geleden met een proef in het toezicht op de zorg aan dementerenden, met meer aandacht voor kwaliteit van leven. De methode: twee inspecteurs kijken zo’n anderhalf uur in de huiskamer van een zorginstelling hoe zorgverleners reageren op bewoners en andersom.

Zo observeren de inspecteurs of medewerkers activiteiten stimuleren, of ze met de bewoners praten, een liedje zingen, een spelletje doen of wandelen. „Dat geeft een beter beeld van hoe cliënten met dementie zorg ervaren”, zegt inspecteur-generaal Ronnie van Diemen.

De uitkomst van de proef is nog niet bekend, maar de inspectie is bezig met een vergelijkbaar model voor de gehandicaptenzorg. Van Diemen: „De betekenis van goede zorg verandert. De laatste tien jaar was veiligheid een belangrijk aandachtspunt bij de verbetering van de zorg, nu is dat verschoven naar medemenselijkheid, ook in het toezicht. We kijken naar hoe veilige zorg ook liefdevol kan zijn.”

Marien Nijenhuis, arts voor verstandelijk gehandicapten en bestuurslid van de beroepsvereniging NVAVG, vindt de observaties een „waardevolle manier” van onderzoek. „Zo kunnen ook spanningsvelden, zoals tussen beveiliging en vrijheidsbeperking, in hun nuances zichtbaar worden.”

De IGZ kreeg de afgelopen jaren kritiek omdat zij te bureaucratisch en weinig menselijk zou zijn. Recent ontstond discussie in de zorg nadat een inspecteur van de IGZ in een tuchtzaak had gezegd dat niet-medisch lichamelijk contact tussen zorgverlener en patiënt niet verder mag gaan dan een handdruk. Hij verwees naar richtlijnen van de zorgverleners over onnodige aanraking. Later benadrukte de inspectie dat geen sprake is van een ‘knuffelverbod’.