Aantal bedreigde raadsleden in half jaar verdubbeld

Toch doet slechts een vijfde van de bedreigde lokale politici daarvan aangifte, blijkt uit onderzoek van het Periklesinstituut.

Demonstranten protesteren bij het gemeentehuis van Geldermalsen tegen de komst van een asielzoekerscentrum. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Het aantal raadsleden dat zich weleens bedreigd voelt, is in een half jaar tijd verdubbeld. Dat blijkt uit onderzoek van het Periklesinstituut in samenwerking met het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) en de Vertrouwenslijn. Toch doet slechts een vijfde van hen daadwerkelijk aangifte.

Gaf in september 2015 nog 13 procent van de ondervraagden aan slachtoffer te worden van bedreiging, nu is dat 26 procent, zo blijkt uit de enquête onder 963 raadsleden. Het gaat daarmee om 252 raadsleden die te maken hebben gehad met agressie, bedreiging, intimidatie, geweld of een combinatie daarvan.

Eerder dit jaar stelde de Nederlandse Vereniging van Raadsleden nog dat 7 procent van de lokale politici weleens het slachtoffer is geweest van een “dreigende bejegening”. 7 procent van de raadsleden overweegt daarom te stoppen. Dat onderzoek werd uitgevoerd onder 2.593 raadsleden.

Volgens het Periklesinstituut zijn de meest voorkomende vormen van bedreiging verbale agressie (het uitgescholden worden in het openbaar of op social media), smaad en lastercampagnes en dreiging met geweld.

Redenen achter de agressie

Het Periklesinstituut zegt vooral te hebben gekeken naar de vraag hoe raadsleden met agressie omgaan en niet zozeer naar de oorzaken achter de bedreigingen. Toch lijken de recente spanningen rondom de komst van verschillende asielzoekerscentra (azc’s) hierin een rol te hebben gespeeld, zo valt te lezen in het rapport:

“We zouden kunnen aannemen dat de recente debatten over azc’s en de heftige emoties die dat in vele gemeenten heeft opgeroepen, hier mede oorzaak van zijn. Evenals de manier waarop burgers in het algemeen ambtsdragers benaderen, een rol speelt.”

Raadsdebatten en inspraakavonden over de komst van mogelijke azc’s in onder meer Steenbergen en Geldermalsen leidden tot onrust in de gemeenten. Afgelopen oktober werden bijvoorbeeld de auto’s van de GroenLinks-fractievoorzitter van Wormerland in brand gestoken, vermoedelijk om zijn vluchtelingenstandpunt.

Aangifte

Het Instituut heeft de politici ook gevraagd of en wanneer ze aangifte doen. Van de ondervraagde raadsleden gaven er 51 aan de bedreiging officieel bij de politie te hebben gemeld. Bedreiging met fysiek geweld (29 procent van de aangiftes) en vernieling van persoonlijke eigendommen (23 procent) zijn de meest voorkomende redenen om aangifte te doen.

De laatste jaren is er een stijging te zien in het aantal politici dat zich tot de politie wendt. Tussen 2002 en 2010 deden negen raadsleden aangifte, tussen 2010 en 2014 waren er dat er dertien, en voor de huidige raadsperiode zijn dat er volgens het rapport veertien.

    • Jorg Leijten